توسط مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران:
وضعیت و ابعاد هویت اجتماعی شهروندان تهرانی و راه‌های ارتقای آن شناسایی شد
وضعیت و ابعاد هویت اجتماعی شهروندان تهرانی و راه‌های ارتقای آن توسط مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران شناسایی شد.
دکتر کامبیز مصطفی پور با اشاره به اینکه هویت یکی از مهم‌ترین منابع معنابخش در زندگی بشر است، افزود: انسان‌ها حتی نمی‌توانند زمان زیادی را با بحران هویت سپری کنند، زیرا شناخت هویت اجتماعی در هر جایی، ارتباط نزدیکی با تجربه زندگی شهری دارد.
به گفته وی، درک از هویت اجتماعی زمانی میسر است که تصویری درست از مفهوم هویت نزد ما موجود باشد. به دلیل اهمیتی که این موضوع در سرنوشت سیاسی و اجتماعی توده‌ها و نیز استقلال و آزادگی آنان دارد مورد توجه و علاقه منتقدان و نویسندگان اجتماعی و فرهنگی قرار گرفته است.
مدیر مطالعات و برنامه‌ریزی امور اجتماعی و فرهنگی، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران به نتایج این تحقیق اشاره کرد و افزود: بر اساس نتایج بدست آمده، حدود 93 درصد افراد دارای هویت خانوادگی بالایی هستند، در حقیقت برای اکثریت پاسخگویان هنوز خانواده منبع اصلی حمایت‌های مختلف و مأمنی است که می‌توانند به آن متوسل شوند و در کنار خانواده بودن برایشان لذت‌بخش و معناساز است.
وی اذعان کرد: دومین لایه هویتی مورد بررسی در تحقیق هویت محله‌ای است. محله بخشی از تقسیم بندی کالبدی - فرهنگی شهر با حوزه یا فضای جغرافیائی مشخص همراه با وابستگی‌ها، علاقه‌ها، احساسات، تعلق اجتماعی، روابط همسایگی و الگوی مشترک زندگی است. محلات معمولاً دارای همگونی منطبق با ویژگی‌های قومی، نوع مسکن، ارزش‌های اقتصادی و یا ارزش‌های فرهنگی- اجتماعی این واحدها می‌باشد. یافته‌های تحقیق نشان داد که تقریباً نیمی از پاسخگویان دارای هویت محله‌ای بالا هستند و حدود 13 درصد هم دارای هویت محله‌ای پایین می‌باشند و تعلق خاطر کمی به محله خود دارند.
وی به سومین لایه هویت اجتماعی شهروندان تهرانی اشاره کرد و افزود: یافته‌های تحقیق حاضر نشان داد که هویت شهری شهروندان تهرانی در حد متوسطی است، یعنی تنها یک سوم شهروندان دارای احساس تعلق بالا به شهر تهران هستند و حدود یک سوم دارای هویت متوسطی هستند. یافته‌های تحقیق نشان داد که حدود دو سوم شهروندان از زندگی در تهران رضایت دارند و شهر تهران را برای زندگی مساعد می‌دانند و با شهر تهران احساس نزدیکی می‌کنند.
مدیر مطالعات و برنامه‌ریزی امور اجتماعی و فرهنگی، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران اظهار کرد: چهارمین لایه هویتی که در بحث هویت اجتماعی در شهر تهران مورد بررسی قرار گرفته هویت قومی است. نتایج تحقیق حاضر نشان می دهد که هویت قومی حدود نیمی از شهروندان تهرانی بالاست. مطابق با نتایج تحقیق حدود نیمی از پاسخگویان ترجیح می‌دهند که با هم قومی‌های خود رفت و آمد کنند و در گروه‌های قومی فعالیت نمایند.
مصطفی پور گفت: پنجمین لایه هویت اجتماعی در مطالعه حاضر هویت ملی است. نتایج تحقیق بیانگر این است که هویت ملی اکثریت قریب به اتفاق پاسخگویان در حد بالایی است. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که شهروندان تهرانی در تمام ابعاد هویت ملی دارای هویت بالایی هستند.
وی خاطر نشان کرد: ششمین لایه هویتی مربوط به هویت اجتماعی در مطالعه حاضر هویت دینی است. نتایج تحقیق نمایانگر این است که هویت دینی شهروندان تهرانی نسبتاً بالاست. البته با بررسی دقیق‌تر مشخص می‌شود که اکثریت قریب به اتفاق شهروندان دارای اعتقاد دینی قوی هستند، یعنی در بعد اعتقادی دارای هویت دینی بالایی می‌باشند. آن‌ها به خدا اعتقاد بالایی دارند، به زیارت اماکن مقدس علاقه دارند و پایبندی به اعتقادات مذهبی برایشان مهم است و در کل به مسلمان بودن خود می‌بالند. پاسخگویان برخلاف برداشت‌های سکولار دین را در کنار علم در حل مسائل کارا می‌دانند.
مصطفی پور در ادامه به راهکارهای ارتقاء هویت اجتماعی در شهر تهران اشاره کرد و افزود: برای ارتقاء تقویت هویت جنسیتی می توان به راهکارهای همچون کاهش تبعیض‌ها و نابرابری‌های جنسیتی در جامعه، ارتقای عزت نفس شهروندان به ویژه زنان از طریق ارائه فرصت‌ها و امکانات برابر با مردان، ایجاد اشتغال و اجرای برنامه‌های کاهش بیکاری در جامعه به ویژه برای جوانان، ارتقای سطح زندگی شهروندان از طریق افزایش استانداردهای زندگی آن‌ها، تلاش در جهت رفع مشکلات مالی و افزایش رضایت از وضعیت مالی شهروندان، طراحی و اجرای برنامه‌هایی جهت افزایش روحیه شادمانی در جامعه به ویژه در میان جوانان، زمینه‌سازی در جهت بروز استعدادهای فردی شهروندان و افزایش ارائه تسهیلات برای تأمین امکانات روزمره زندگی برای شهروندان پرداخت.
مدیر مطالعات و برنامه‌ریزی امور اجتماعی و فرهنگی، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران اظهار کرد: در این تحقیق برای تقویت هویت خانوادگی، راهکارهایی از جمله فراهم آوردن تسهیلات ویژه برای ازدواج و آسان‌سازی امر ازدواج برای جوانان، فراهم ساختن تصویری مثبت نسبت به آینده و ایجاد فضای امید، تشویق جوانان به ازدواج از طریق برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی و ارائه برنامه‌های حمایتی، فراهم ساختن امکانات اصلی برای ازدواج از قبیل مسکن و شغل، تشویق خانواده‌های جوان به فرزندآوری از طریق حمایت‌های مادی و معنوی، تقویت عناصر فرهنگی بومی و مقابله با تهاجم فرهنگی غرب به ویژه در زمینه ارزش‌های خانوادگی، کاستن از نارضایتی‌های شهروندان از زندگی به ویژه نارضایتی از وضعیت مالی، ترسیم آینده‌ای امیدبخش برای اعضای جامعه به ویژه جوانان و انجام اقدامات عملی در این زمینه، گسترش شبکه‌های اجتماعی در میان شهروندان به منظور افزایش تعامل و در نهایت افزایش اعتماد عمومی در جامعه ، بررسی عمیق و علمی و ارائه راهکارهای عملی برای جلوگیری از فروپاشی خانواده‌ها و کنترل افزایش نگران کننده نرخ طلاق در جامعه و ارائه آموزش‌های تربیتی و روان‌شناختی به اعضای خانواده در جهت تعامل صحیح با یکدیگر پرداخته شده است.
وی راهکارهای تقویت هویت محله‌ای را شامل ارائه برنامه‌هایی جهت افزایش روحیه شادمانی و امید به آینده در شهروندان، تلاش در جهت کاهش مشکلات و معضلات شهری از قبیل ترافیک و آلودگی هوا، تلاش در جهت بالا بردن کیفیت زندگی در محلات شهر و افزایش استانداردهای زندگی در آن‌ها، ارائه تسهیلات ویژه به خانواده‌ها برای تشکیل خانواده مستقل از قبیل مسکن، کنترل جریان‌های مهاجرتی به شهر و ارائه آموزش‌های شهروندی به مهاجرین، مشارکت دادن مهاجرین و تازه واردین به محلات در امور محله به منظور افزایش احساس تعلق آنان، ارائه برنامه‌های اصولی جهت تثبیت جریان‌های جمعیتی در شهر و افزایش مدت استقرار خانواده‌ها در محله، اجرای برنامه‌هایی جهت خانه‌دار شدن اقشار مختلف به ویژه قشر جوان و طبقه پایین و متوسط جامعه، افزایش بهره‌وری نهادها و سازمان‌های مختلف اجتماعی در جهت رفع مشکلات مردم و کاستن از نارسایی‌ها و مشکلات موجود در جامعه بیان کرد.
مصطفی‌پور، کنترل مهاجرت به شهر و ارائه آموزش‌های شهروندی به مهاجرین، رونق کسب و کار در جامعه و ارائه برنامه‌هایی جهت مهار تورم و گرانی و افزایش امنیت مالی در جامعه، تلاش در جهت شفاف‌سازی قوانین و کاهش بروکراسی در ادارات جهت کاهش فساد اداری در جامعه، تقویت بنیان‌های فرهنگی ملی در مقابل هجوم عناصر فرهنگی غربی، افزایش امید به آینده در میان اقشار مختلف به ویژه جوانان با ارائه تصویری روشن از توسعه و پیشرفت جامعه، افزایش احساس مثبت به عملکرد نهادهای دولتی از طریق عملکرد کارا و منطبق با منافع ملی آنان،کاهش مشکلات زندگی شهروندان و افزایش رضایت آن‌ها از زندگی از طریق طراحی و اجرای برنامه‌های حمایتی، شناساندن هر چه بیش‌تر بنیان‌های هویت ملی به اقشار جامعه به ویژه جونان از طریق برنامه‌های فرهنگی و آموزشی و فزایش اعتماد عمومی در میان شهروندان از طریق برنامه‌های اجتماعی و ایجاد شبکه‌های اجتماعی به منظور افزایش تعاملات و پوشش‌های حمایتی از شهروندان از جمله راهکارهای تقویت هویت ملی بیان کرد.
وی در پایان به ارائه راهکارهای تقویت هویت دینی پرداخت و گفت: کنترل مهاجرت به شهر و ارائه آموزش‌های شهروندی به مهاجرین، تلاش در جهت شفاف سازی قوانین و کاهش بروکراسی در ادارات جهت کاهش فساد اداری در جامعه،تقویت بنیان‌های فرهنگی ملی در مقابل هجوم عناصر فرهنگی غربی، کاهش مشکلات زندگی شهروندان و افزایش رضایت آن‌ها از زندگی از طریق طراحی و اجرای برنامه‌های حمایتی، تلاش در جهت کاهش فواصل طبقاتی و اجرای برنامه‌های حمایتی سازنده از اقشار آسیب‌پذیر، افزایش امنیت مالی و رضایت از وضعیت مالی از طریق رونق فضای کسب و کار و اجرای برنامه‌های اقتصادی مناسب، اجرای برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی و ارائه تسهیلات و حمایت‌هایی جهت افزایش روحیه شادمانی در میان افراد جامعه، افزایش احساس مثبت به عملکرد نهادهای دولتی از طریق عملکرد کارا و منطبق با منافع ملی آنان، شناسایی کارکردهای دین در جامعه فعلی،ارائه آموزه‌های دینی از طریق برنامه‌های به‌روز و جذاب به ویژه به نسل جوان، توجه به نقش نهاد خانواده در تربیت دینی کودکان و پرهیز از افراط و تفریط در ارائه آموزه‌های دینی از جمله راهکارهای تقویت هویت دینی به شمار می رود.