فاضلي:«شاعر زباله‌ها» را مي‌توان 80سال ديگر هم دوباره ديد
نشست نقد و بررسي فيلم «شاعر زباله‌ها» با حضور «محمد احمدي» کارگردان فيلم و «غلامعباس فاضلي» منتقد فيلم ومدير سايت پرده سينما درسينما فجر انقلاب برگزار شد.
به گزارش خبرنگار شهر،«غلامعباس فاضلي» در ابتداي اين نشست با تمجيد از ساخت چنين فيلمي در سينماي ايران،از «محمد احمدي» درباره ورود فيلمبرداران به عرصه كارگرداني، پرسيد كه وي در پاسخ گفت:نمي دانم اين سؤال را چگونه پاسخ بدهم، ولي درباره خودم مي گويم از ابتداي ورود به عرصه سينما، علاقه اصلي ام به كارگرداني بود، ولي قبل از آن، در عرصه هاي مختلف سينما فعاليت مي‌كردم كه امروز اين تجربيات در ساخت اين فيلم بسيار كمكم كرده است. شايد اگر شرايط و امكان حضور مستقيمي مي داشتم از همان زمان كارگرداني سينما را آغاز مي‌كردم، اگرچه در آن شرايط تجربه ارزنده امروز را در اختيار نداشتم!
اجمدي ادامه داد: من به قصد كارگرداني وارد سينما شدم، اما در مقطع دانشجويي دورهاي عكاسي و فيلمبرداري را هم گذارندم.هميشه دغدغه كارگرداني داشتم تا با طرحي از مخلباف رو به رو شدم. كار سال 83 شروع شد و در سال 84 به اتمام رسيد. مؤسسه كارنامه 80 درصد از سرمايه‌گذاري كار را تقبل كرد و خاص بودن كار را دوست داشتم. كار با روحيات من سازگار بود، خاص بودن به اين معنا كه كمتر كسي در سينما تا به حال به اين موضوع پرداخته است.
وي با ذكر اين نكته كه گمان نمي كنم با وجود اين همه فيلمبردار خوب لطمه‌اي به سينما وارد شود،تصريح كرد:تصورم اين است كه فيلمبرداران هم حرفهايي براي گفتن دارند كه مجبورند به اين عرصه پا بگذارند.
كارگردان «شاعر زباله ها» با اشاره به حضورهاي متعدد فيلم در جشنواره خارجي و در پاسخ به مجري برنامه،گفت:وقتي فيلمي در جشنواره هاي خارجي حضور پيدا مي‌كند،به ندرت به نام عوامل آن توجه مي‌شود و موضوع فيلم اهميت ويژهاي دارد، مگر اينكه نام فيلمساز معروف باشد، اگرچه بدون شك نام «محسن مخملباف» در اين فيلم بي تأثير نبوده، ولي در مجموع خود فيلم مهم‌تر بوده است.
در ادامه «فاضلي» از «احمدي» در مورد فاصله طولاني مدت اكران فيلم پرسيد كه وي در پاسخ، گفت: واقعيت اين است كه هنوز روشن و شفاف دليل اكران نشدن اين فيلم را نمي‌دانم. حتي فيلم سال 85 پروانه نمايش دريافت كرد اما بعد از مدتي گفتند كه شرايط براي اكران اين فيلم مناسب نيست و اين پروسه همين طور عقب افتاد تا اينكه در مقطعي اعلام كردند سينمادارها راغب به اكران فيلم نيستند تا اينكه خدا را شكر قرار است كه فيلم هفته آينده اكران شود.
احمدي با ذكر اينكه خوشحالم كه ما تماشاچي هاي فهيمي داريم در مورد نقش «پرويز پرستويي» در اين فيلم توضيح داد: آن موقع ايشان مسوول آموزش بازيگري در موسسه كارنامه بودند و به نوعي همراهي خيلي دقيق و جدي با ما داشتند و من براي جبران زحمت‌هاي ايشان عنوان مشاور هنري را در تيتراژ استفاده كردم.
وي درباره حضور و انتخاب «ليلا حاتمي» نيز گفت: وقتي فيلم‌نامه نوشته شد؛ نخستين چهره‌اي كه به ذهنم رسيد چهره خانم حاتمي بود، حتي به اين فكر نكردم كه چه كسي را مي‌توان جاي ايشان استفاده كرد و به خود حاتمي نيز گفتم كه اگر نباشد شايد اين فيلم ساخته نشود.
كارگردان «شاعر زباله‌ها» همچنين درباره ديگر بازيگران فيلم افزود:«صابر ابر» و «احمد مهرانفر» نخستين كارهايشان را در اين فيلم انجام داده‌اند و در آن مقطع تجربه‌هاي امروز را نداشتند واز سوي ديگر ما نمي خواستيم به غير از نقش فرزين محدث شخصيت ديگري به چشم بيايد.
وي همچنين با اشاره به ارتباط گرفتن مناسب با مخاطب تصريح كرد: معتقدم نبايد به تماشاچي دروغ گفت اگر به تماشاچي در آنونس و تيز دروغ نگوييم كه قرار است چه فيلمي را ببينيد؛قطعا انتظار او هم در همين حد باقي مي‌ماند. در واقع براي فيلم تبليغ غيرواقع و بد نكنيم.
احمدي درباره آمار و ارقامي كه در خصوص نرخ بيكاري در فيلم مطرح مي‌شود نيز توضيح داد، تقريبا كليه شخصيت‌ها و آمارها دقيق است. طراحي كليت فيلم براساس كاراكترهاي واقعي شكل گرفته است. نمونه شاعر فيلم را در آن مقطع داشتيم،همچنين كاراكتر «ليلا حاتمي» و رفتگري كه در آن دوره به اين سبك و سياق استخدام شده بودند.
وي همچنين در مورد نقش «محمد آلادپوش» به عنوان فيلمبردار فيلم نيز گفت: معتقدم فيلم خوب اثري‌ست كه اگر مخاطبي سراغ آن آمد،بعد از تماشا نبايد بخشي از يك فيلم را تحصين كند بلكه كليت فيلم بايد مورد تشويق قرار گيرد.من با آلادپوش رابطه بسيار نزديك و خوبي داشتيم و مي‌دانست كه من چه چيزهايي را مي‌خواهم به همين دليل در بخش‌هاي مختلف اتفاق‌هاي بسيار خوبي از اين حيث افتاد.
«غلامعباس فاضلي» مجري و منتقد برنامه با اشاره به تضعيف شدن نقش كارگردانان بعد از دهه 60 از احمدي در اين رابطه و نقشي كه اين فيلم مي‌توانست در آينده كاري وي بگذارد پرسيد كه كارگردان «شاعر زباله‌ها» توضيح داد: معمولا تهيه كنندگي كارهايم را خودم انجام مي‌دهم و تا چند سال اخير براي دوستان ديگر هم اين كار را انجام دادم،چون دوست دارم حرفي را كه به آن اعتقاد دارم بزنم و كسي در آن دخالت نكند. ضمن اينكه تماشاچي را نيز در اين دايره ببينم؛ چون او بايد فيلم را ببيند،با اين تعبير كه فقط براي گيشه و پول درآوردن مجبور نباشم فيلم بسازم و در واقع فيلمي فرهنگي باشد كه مخاطب لحظاتي به آن فكر كند.
در ادامه يكي از حضار از «احمدي» در مورد مفهوك كلي فيلم و سكانس فينال سوال كرد كه وي در پاسخ، گفت: «شاعر زباله‌ها» فيلمي در ستايش شعر، عشق و زندگي است، من خيلي دوست نداشتم اين فيلم را سياسي نشان دهم.
فاضلي در بخش ديگري از اين نشست با اشاره به درون مايه اين فيلم و توجه به زباله و همچنين نگاه مخملباف از گذشته تاكنون به اين موضوع،از تاثير حضور وي به عنوان فيلم‌نامه نويس توضيح خواست كه احمدي نيز پاسخ داد: من به اين موضوع تاكنون در آثار مخملباف دقت نكرده‌بودم؛ ولي در اين فيلم بيش از هر چيز مد نظرم اين بود كه از ميان آشغال‌ها، ادكلن و عشق پيدا شود و اين كنتراست برايم اهميت ويژهاي داشت.
احمدي در پاسخ به سوال خبرنگار شهر درباره اين موضوع كه با توجه به اينكه خود از فيلمبرداران شاخص است ولي چرا اين مسئوليت را به «آلاذپوش» سپرده است نيز گفت: چون كار نخستم بود ترجيح دادم كه تمركزم را بيشتر روي كارگرداني بگذارم و سراغ فيلمبرداري بروم كه به نگاهم نزديك باشد.من شيوه و خط خودم را به عنوان فيلمساز مشخص كردم كه چه چيزي را دوست دارم بسازم.طي اين 4 سال دنبال اين موضوع بودم كه چگونه مي‌توانم فيلم را اكران كنم. فيلمساز دوست دارد فيلمش خوب اكران و ديده شود.
وي ادامه داد:گروه فرهنگي خوب است ولي من حس مي‌كنم اين فيلم ظرفيت و پتانسيل اين را دارد كه در شرايط گسترده‌تر اكران شود.من پاي اين نگاه و سينمايي كه آغاز كرده‌ام ايستاده‌ام و كاملا اين موضوع را آگاهانه انجام مي‌دهم.
غلامعباس فاضلي درباره اين فيلم نيز گفت: فيلمي كه سياست‌زده است بسيار تند و شتاب‌زده درباره مسايل سياسي اظهار نظر مي‌كند، واكنش بر‌انگيز است و مخاطب را به واكنش تحريك مي‌كند و بعد از مدتي نيز فراموش مي‌شود. اما فيلم سياسي؛بسيار هوشمندانه درباره مفهومي صحبت مي‌كند كه در هر دورهاي مي‌تواند اتفاق بيافتد. در گذشته فيلم نقطه ضعف (1361-محمدرضا اعلامي) اين شاخصه را داشت و امروز شاعر زباله‌ها. شايد اگر 70 تا 80 سال ديگر هم اين فيلم دوباره بازبيني شود،همچنان دلايل و منطق خود را حفظ مي‌كند.
اين مراسم در پايان با اهداي اهدا لوح تقدير به «محمد احمدي» به اتمام رسيد.
«شاعر زباله ها» نخستين فيلم بلند «محمد احمدي»، فيلمبردار با سابقه سينماي ايران است كه سابقه كار به عنوان عكاس، منشي صحنه، مدير توليد و مدير فيلمبرداري درعرصه سينما را نيز دارد.
«شاعر زباله ها» تا به امروز موفق به حضور در جشنواره هاي متعدد خارجي شده كه مهمترين آن كسب جايزه بزرگ كليساهاي جهاني در سي و ششمين جشنواره بين المللي فيلم اوكراين است.
در اين فيلم بازيگراني چون ليلا حاتمي،فرزين محدثي،صابر ابر و احمد مهرانفر به ايفاي نقش پرداخته‌اند.
