بزرگ‌ترین اثر هنرمند زندگی‌اش است / سقراط مانند مولانا متعلق به بشریت است

به گزارش رسانه خبری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران؛ در ابتدای این مراسم بخشی از نمایشنامه «سقراط» مربوط به مباحثه سقراط با گرگیاس سوفیست یونانی به روایت فرهاد آییش و حمیدرضا نعیمی اجرا شد. 

 

فرهاد آییش با اشاره به نقش سقراط و اجراهای متعدد آن، بیان کرد: برای هر بازیگری نقش سقراط جذاب است. او یک فیلسوف پابرهنه، پرسشگر و شوخ طبع است که از همه چیز می‌پرسد و در‌‌نهایت هم کشته می‌شود. این نقش برای من لذت بخش و چالش برانگیز است. 

وی ادامه داد: زندگی من از بچگی پرتلاطم بوده است. همیشه تلاش کرده‌ام که از بزرگان یادبگیرم. نقش سقراط به من نزدیک بود. من فکر می‌کنم به جنون سقراط نزدیک هستم اما به نبوغش نه. من توانستم شخصیتم را در سقراط پیدا کنم و با آن خودم را محک بزنم. 

  

آییش با اشاره به زندگی هنرمندان برجسته، عنوان کرد: هنرمندان ماندگار در تاریخ زندگی‌های هنرمندانه داشته‌اند. به واسطه هنرشان به جامعه متعهد بوده‌اند. هنر نباید با سیاست کاری مخلوط شود؛ چراکه بزرگ‌ترین اثر یک هنرمند زندگی‌اش است. 

 

حمیدرضا نعیمی با تشکر از بازیگر سقراط، گفت: کار با فرهاد آییش بسیار ثمر بخش بود و از آنجایی‌که من نگاه پژوهشی به تئا‌تر دارم بسیار از او آموختم. باعث خوشحالی است که این نمایش به صحنه آمد و بیش از ۱۱۰ شب هم درطول سه سال اجرا شد و مخاطبان زیادی را به تئا‌تر کشاند. این استقبال نشان می‌دهد که امکانات و سالن‌های ما آماده نیستند والا مخاطب همیشه از کارهای خوب استقبال می‌کند. 

 

وی اضافه کرد: ما در اجرای این نمایش مشکلات مالی فراوانی داشتیم و آییش هم مدام می‌گفت اگر می‌خواهیم کار را به عنوان اعتراض ترک کنیم من استقبال می‌کنم. ولی ما بدون هیچ سفارشی پس از ۵ سال اثری را با تکیه بر گیشه روی صحنه بردیم و به این تالار رونق دوباره بخشیدیم. خوشحالم که ما توانستیم این تاثیر را بگذاریم که مخاطب با تئا‌تر آشتی کند. 

 

نعیمی درباره نوشتن این نمایش، تصریح کرد: من به دلیل کشته شدن غریبانه سقراط به او علاقه داشتم. شنیدم که فیلمی از روی او ساخته شده است. من از استادانم مثل محمود استاد محمد یاد گرفته‌ام که نمایشی بنویسم که ضرورت آن احساس شود. نویسندگی برای من کار سختی است. من بعد از هر نمایشنامه‌ای که می‌نویسم پیر می‌شوم. من به جامعه نگاه کردم و به تفکر سقراط نگاه کردم. او مثل فردوسی و مولانا متعلق به بشریت است. 

 

 

وی در ادامه افزود: ضرورت اجرای سقراط در ایران این بود که کشور ما پیشینه دیرینه‌ای دارد و رابطه تاریخی مدونی با یونان داریم. اما اینکه کتاب نمی‌خوانیم یک فاجعه به تمام معنا است. گویا اندیشه و کتابخواندن در جامعه ما فراموش شده است. روزگاری ما با ادب بوده‌ایم اما امروز فقط برای بهره‌وری مالی تلاش می‌کنیم. جامعه عصبی است و گویا اخلاق را فراموش می‌کند. درجامعه من جای کتابخواندن و اخلاق خالی است. سقراط مدام می‌گوید: اخلاق، اخلاق، اخلاق. من خواستم اخلاق و فرهنگ را به جامعه گوشزد کنم. 

در ادامه این نشست صدیقی با تشکر از نویسنده و بازیگر نمایش «سقراط» گفت: این نمایشنامه بخشی از ادبیات معاصر ایران است که با نگاه به زندگی یکی از آغازگران و معتبر‌ترین فلاسفه یونان نوشته شده است. در ابتدای امسال این کتاب به شکل نفیسی و با تعدادی از عکس‌های اجرای کار چاپ شده است. 

 

وی اضافه کرد: نعیمی بیش از بیست نمایش را نوشته و اجرا کرده است. از کارهای خوب او در این سال‌ها علاوه بر «سقراط»، «فاوست» است. تجربه آییش و نعمیمی نشان داده که هم تماشاگران را خوب می‌شناسند و آثار باری به هر جهت هم تولید نمی‌کنند. 

 

صدیقی با اشاره تنوع کاری نعیمی در حیطه نمایشنامه‌نویسی، گفت: این نویسنده آثاری در زمینه کودک، نمایش تالیفی و نمایش اقتباسی را تحریر کرده است و هر کدام از آن‌ها ویژگی‌های خاص خودش را دارد. 

 

در ادامه مسعود موسوی، عنوان کرد: هر نمایشنامه‌ای که نوشته می‌شود قرار است یک تلنگر به ذهن مخاطب بزند. وگرنه ضرورتی برای آن وجود ندارد. من نمایش سقراط را بسیار دوست دارم. اما به نظرم مخاطب به اهداف نویسنده دست نمی‌یابد. دوران قهرمان بازی گذشته است. اما من انتظارم این است که این نمایش روی مخاطب و آگاهی او تاثیر شگرف بگذارد. من دوست دارم که با دیدن این نمایش جان و دلم بلرزد و این مخاطبان گسترده تلنگر اجتماعی بخورد. 

 

این کارگردان و استاد دانشگاه افزود: من خوردن جام شوکران توسط سقراط را نمی‌پسندم. من ایستادگی و تبعید را می‌پسندم. حضرت امام(ره) الگویی است که در برابر ظلم ایستاد و تبعید شد. ما وقتی که تاریخ را برش می‌دهیم و به روز می‌کنیم باید حرف تاثیرگذار بزنیم. اما این متن در دوگانگی زمان سقراط و اجتماع امروز اسیر شده است. 

 

نشست نقد و بررسی نمایشنامه «سقراط» روز یکشنبه ۲۷ دی ماه در فرهنگسرای گلستان برگزار شد.