روایتی از یک بحران اخلاقی در جامعه

به گزارش رسانه خبری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران؛ جلسه نقد و بررسی فیلم «گَس» با حضور کیارش اسدی‌زاده کارگردان، کوروش جاهد منتقد مهمان، رویا جاویدنیا و محمدرضا غفاری بازیگران فیلم برگزار شد و ضمن صحبت درباره فیلم گس به پاسخ‌گویی به پرسش‌های حاضران در ارسباران پرداخته شد. 

   

   

کیارش اسدی‌زاده کارگردان فیلم گس درباره این فیلم گفت: مسلما هر فیلم سازی از فضای اطراف خودش برای ایده گرفتن استفاده می‌کند. من از دوران نوجوانی همواره دغدغه روابط بین آدم‌ها را در سر داشتم و رفتارهای مردم به خصوص در خانواده‌ها به صورت ناخودآگاه برجسته می‌شد و اهمیت پیدا می‌کرد. بنابراین وقتی به سراغ نوشتن هم می‌روم این روابط به خصوص در کانون خانواده اولین چیزی است که به صورت ناخودآگاه روی کاغذ می‌آید و هرچه پیش‌تر می‌روم بیشتر سعی می‌کنم که جزئیات روابط را بشناسم. 

  

وی ادامه داد: به نظرم اطلاق تم خیانت به یک فیلم خیلی کلی است، من سعی نکردم که رویکرد جامعه‌شناسانه داشته باشم بلکه دوست داشتم با دادن نشانه‌های تصویری و نه به صورت شعار زده چرایی به وجود آمدن چنین شرایطی در جامعه را نشان دهم. اتفاقا به نظرم عوامل اجتماعی و اینکه در بیرون چه اتفاقی افتاده است خیلی در چگونگی رابطه ایشان تاثیر دارد. من سعی کردم که فروپاشی روابط و عدم وفاداری را مخصوص یک طبقه ندانسته و آن را در طبقات مختلف و در همه نسل‌ها نشان دهم. 

    

وی همچنین گفت: اتفاقا به نظرم رویکرد گس و علت ساخته شدن آن این است که ما واقعا نمی‌دانیم چرا این اتفاقات بین افراد پیش می‌آید. آدم‌ها وقتی در شرایطی هستند وخامت اوضاع را حس نمی‌کنند و فرصت و قدرت این را ندارند که دقیق به فضایی که در آن قرار گرفته‌اند نگاه کنند. من فکر کردم که باید لحظاتی را خلق کنم که از جنس زندگی مردم باشد و برای ایشان آشنا باشد ولی فراموش شده است. 

 

این کارگردان افزود: خیلی به علت‌ها کار نداشتم. آسیب‌شناسی موضوع مشخص است و آن این است که تا روزی که ما جرات نداریم که راجع به اشتباهی یا کار خطایی که کرده‌ایم با صراحت حرف بزنیم اما برای پنهان کردن آن هزار راه و روش بلدیم چنین شرایطی هم وجود خواهد داشت. در هر حال هر رابطه‌ای ممکن است روزی به پایان برسد حالا یا با طلاق یا با مرگ عاطفی ولی من به دنبال راه حل پیدا کردن نرفتم و فقط خواستم روابطی را نشان دهم که از شدت آشنایی و جلوی چشم بودن فراموش شده است. 

 

کیارش اسدی‌زاده درباره نشانه‌های بصری فیلم گس نیز گفت: من در هر دو فیلمم تلاش کرده‌ام که از نشانه‌های بصری بیشترین استفاده را داشت باشم مثلا انتخاب شمال به عنوان شهر ساحلی برای من تعریف خاص داشت و دریا هم که نماد زندگی است خروشان و مواج نشان داده می‌شود و اتفاقا ناامیدی و نابودی زندگی نیز برای شخصیت فیلم در‌‌ همان جا اتفاق می‌افتد. و اصلا صدای دریا، که درشت‌ترین نماد تصویری فیلم است، از ابتدای سکانس مربوط به دانشجویان در شمال در در زیر متن شنیده می‌شود. 

 

 

کوروش جاهد منتقد مهمان این برنامه درباره فیلم گس گفت: چیزی که در سینما برای من جالب است این است که صرفا به بیان ناهنجاری‌ها نپردازد بلکه با پرداختن به مسائل روان‌شناختی به تحلیل بپردازد و با زبان سینمایی این موضوعات را بیان کند. کیارش اسدی‌زاده از معدود سینماگران کشورمان است که از نشانه‌شناسی‌های تصویری زیاد در فیلم‌هایش استفاده می‌کند. نگاه به معضل مشترک نسل‌ها هم در این فیلم جالب است و نمونه وار روابط بین آدم‌ها در چند نسل را نشان می‌دهد. 

 

وی افزود: فیلم با اینکه ریتم کندی دارد اما مانند فیلم‌های اروپایی سعی کرده از دیالوگ به اندازه و درست استفاده کند و این باعث جذب و کشش مخاطب می‌شود. به نظرم هر اثر هنری باید به ریشه‌های مسائل نزدیک شود. این فیلم نیز می‌تواند به علت پیدایش مساله خیانت در نسل‌های مختلف بپردازد مانند اینکه مسائل اقتصادی و یا پرورش نسلی که از کودکی تفکیک جنسیتی بین ایشان اتفاق افتاده است و... می‌تواند چه تبعاتی به دنبال داشته باشد، اما کارگردان ترجیح می‌دهد که علت‌ها به صورت فردی‌تر در بک گراند بمانند. 

  

وی اضافه کرد: فیلم‌ساز نگاهی به مخاطبان عادی جامعه نیز دارد و اینکه این فیلم چه چیزی را به ایشان می‌دهد. آیا صرفا آگاهی دادن مهم است، که این کار توسط رسانه‌ها و روزنامه‌ها انجام می‌شود، یااینکه خودآگاهی مخاطب افزایش پیدا می‌کند و پس از ترک سالن سینما به این می‌اندیشد که باید درباره این مسائل چه کرد و علت‌های به وجود آمدن این چنین روابطی چه می‌تواند باشد. 

 

جاهد گفت: سعی می‌شود که با نگفتن و پنهان‌کاری حداقل ظاهر زندگی افراد حفظ شود. ولی به نظرم اتفاقا در سینما می‌توان راجع‌به چیزهایی که در واقعیت نمی‌شود درباره آن‌ها حرف زد، صحبت کرد و آن‌ها را به تصویر کشید. سینما می‌تواند به عمق فکر و مغز روابط بپردازد. سینما و هنر و ادبیات می‌تواند با نشان دادن روابط مختلف به بیان چیزهایی بپردازد که از بیان عاجزیم. سینما می‌تواند چنین چیزی را به تصویر بکشد که جای آن در سینمای ما خالی است. 

  

رویا جاویدنیا بازیگر فیلم گس گفت: مرگ عاطفی بین آدم‌ها اتفاق می‌افتد ولی در سینمای ما کمتر به آن پرداخته شده است و من اپیزودم را در این فیلم به این خاطر خیلی دوست داشتم. اینکه راجع به مرگ عاطفی صحبت شود باعث می‌شود که ذهن‌ها به چرایی ادامه چنین روابطی بیاندیشند. این برای نسل قبلی ما خیلی پیش می‌آمد که با وجود مرگ عاطفی به زندگی مشترک ادامه دهند اما این مساله در بین نسل‌های جوان‌تر روز به روز کمتر می‌شود. 

 

وی گفت: با دیدن این چیز‌ها در فیلم‌ها باید آدم بهتری شد. آدم بهتری شدن با هر شکل و شمایلی هدف است. مثلا می‌توان فکر کرد که آدمی که سال‌ها وفادار بوده آیا امروز از زندگی که داشته راضی است یا اینکه عمرش را از دست رفته می‌بیند. امروزه دیگر می‌توان به این فکر کرد که هر رابطه‌ای می‌تواند عمری داشته باشد روزی به اتمام برسد. 

   

این بازیگر در پایان افزود: این فیلم‌نامه از لایه‌های روانی برخوردار بود و من از آن خوشم آمد. من به نوعی این زن را تجربه کرده بودم و از من دور نبود و بخاطر همین قبل از دورخوانی فیلم نامه مرا با خود برد و من با آن زندگی کردم و آن قصه من شد. 

  

محمدرضا غفاری بازیگر فیلم گس گفت: بعد از این فیلم شانس بازی کردن در فیلم‌هایی که بیشتر دوست می‌داشتم در آن‌ها کار کنم برایم مهیا شد و ما در صحنه فیلم‌برداری مانند خانواده بودیم و این به جلوی دوربین نیز انتقال پیدا می‌کرد. درباره موضوع فیلم هم باید بگویم که متاسفانه در بین همه نسل‌ها دیده می‌شود. بچه‌های نسل جدید‌تر راحت‌تر با این موضوعات کنار می‌آیند و به قول خودشان آرامش بیشتری دارند!! در هر صورت شرایط جامعه مدام تغییر می‌کند و نوع روابط هم دستخوش تغییرات می‌شود. 

 

این جلسه نقد و بررسی با انجام پرسش و پاسخ بین حاضران و عوامل برنامه به پایان رسید.