كشند قرمز پديده زيست محيطي است كه اين روز‌ها ذهن شهروندان جنوب كشور بويژه مردم قشم و هرمزگان خود را به خود مشغول كرده است، پديده‌اي كه اگرچه دغدغه اصلي شهروندان پايتخت نيست اما بي تاثير بر زندگي ديگر شهروندان هم نيست.
به گزارش خبرنگار شهر، هرچند نظر کارشناسان بر غير سمي بودن اين پديده و عدم آسيب رساني به سيستم دفاعي انسان مطرح شده است اما بايد گفت در روز‌هاي گرم جنوب كشور شاهد شدت اين بوي نامطبوع در فضاي شهر بود و تنفس را براي هر جانداري سخت ومشکل كرده بود.
از عمده دلايل وقوع اين پديده، پساب هاي صنعتي و فاضلاب شهري است که موجب تقويت ساز و کار رفتاري اين پديده مي شود و ممکن است ارتباطي با افزايش اين وضعيت با شاخصه هاي زمين شناسي و زمين مهندسي نيز وجود داشته باشد که نيازمند ارائه نظرات تخصصي در اين حوزه است.
هرچند اثرات اين پديده دقيقا بر روي سلامتي انسان تاييد نشده اما بدون هيچگونه عوارضي هم نخواهد بود چرا که تکثير ثانيه‌اي جلبکهاي قرمز از فعاليت پلانکتونهاي مفيد آب جلوگيري کرده وفعاليت آبزيان را دچار مشکل مي کند.با توجه به اين اين كه مصرف ماهي يكي از منابع غذايي شهروندان جنوب كشور محسوب مي‌شود پدپده كشنده قرمز و تاثير آن بر روي آبزيان نگراني‌هاي را براي شهروندان به وجود آورده است طوريكه
اطلاعيه‌اي تاکيد شد اگرچه مصرف ماهيان در شهر بندر عباس مشکلي براي شهروندان پديد نمي آورد اما مردم با خريد ماهي از مراکز مجاز صيد که تا حد امکان با رعايت اصول بهداشتي صورت مي گيرد، اقدام کنند. اين موضوع مي‌تواند براي تهراني‌هايي كه با بازار ماهي مي‌روند تا اين ماده پروتيني را فراهم كنند داراي اهميت باشد.
*كشند قرمز چيست؟
پديده كشند قرمز كه سال گذشته در سواحل جنوبي كشور گزارش شد به دليل بروز مشكلات اقتصادي و زيست محيطي از جمله مرگ و مير ماهيان،تغيير اكوسيستم دريايي ،خسارات 100 ميليون توماني به صيادان و...ابعاد گستردهاي را ايجاد كرده و نگراني كارشناسان و مسئولان را درماندگاري اين پديده به دليل وجود آلودگي و افزايش جمعيت فيتو پلانكتون ها در پي داشت.اما به تازگي به گفته محمد باقر نبوي معاون محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست اين مهمان نا خوانده مناطق جنوب كشور را ترك كرده است.
پديده كشند قرمز معمولاَ در اثر تجمع بيش از حد جلبک هاي تک سلولي به وجود مي‌آيد که به دنبال شکوفايي فيتوپلانکتون هاو تغيير رنگ آب دريا ايجاد مي شود.
کشند قرمز ممکن است به رنگ هاي قرمز، زرد، سبز، نارنجي، قهوه اي، کرمي و غيره ظاهر شده و بطور ماهيانه يا فصلي در تمامي درياچه ها، دريا‌ها حتي و رودخانه به وجود بيايد.
ورود پساب هاي صنعتي،فاضلاب هاي كشاورزي و شهري به دريا باعث شكوفايي كشند قرمزشده و با کاهش اکسيژن محلول در آب ، باعث آسيب رساندن به موجودات دريايي مي شود.
بنا بر گزارش واحد صيد سازمان شيلات كشورو سازمان حفاظت محيط زيست ،آمار تلفات ماهيان ناشي از اين پديده در كشوراز سال گذشته50 تن ،خسارت وارده به صنعت شيلات صد ميليون تومان و ضررو زيان كشوري آن 500 ميليارد تومان اعلام شده است.
ازبين رفتن كامل پديده كشند قرمز از سوي مسئولان سازمان حفاظت محيط زيست در حالي اعلام مي شود كه سال گذشته معاون دريايي اين سازمان در نشست كميته مبارزه با كشند قرمز اعلام كرده بود:«اجراي طرح جامع کشند قرمز نيز هيچ تضميني براي مهار کشند نيست و با توجه به گستردگي دريا و اثرات متقابلي که بين موجودات و محيط اتفاق مي افتد و تا زماني که مشکلات آب و خاک و هوا و دريا همچنان وجود دارد مشکل کشند نيز ادامه خواهد داشت، از اين رو ما به دنبال درمان اين مشکلات هستيم. اگرچه همواره هزينه پيش گيري کمتر از درمان است و در اين قضيه پيشگيري به معناي آلوده نکردن آب است و تا زماني که ما رفتارمان را با طبيعت و محيط و موجودات اصلاح نکنيم و روش عاقلانه اي پيش نگيريم اين مشکل و مشکلاتي مانند آن همواره وجود خواهد داشت و در اين خصوص همه ما مسئول هستيم.»
از طرفي هم، مطلبي،رئيس موسسه تحقيقات شيلات ايران نيز درباره خبر کاهش کشند قرمز تاكيد كرده بود:«رفتاري که اين جلبک با شرايط آب و هوايي و تغييرات خاص در محيط دارد، نمايان مي شود؛ از اين رو ما کار را خاتمه يافته تلقي نکرده ايم زيرا قطعا باز هم تراکم اين جلبک افزايش خواهد يافت، به همين جهت خودمان را براي اجراي روش مبارزه فيزيکي و روش بيولوژيک آماده کرده ايم»
وي همچنين در مورد وجود تضمين 100درصد براي مهار کشند قرمز با اجراي طرح جامع ، گفته بود:« هرگز نمي توانيم بگوييم که اين جلبک را از آب هاي خليج فارس بيرون خواهيم کرد، اما روشي را در اين طرح پيش گرفته ايم که بتوانيم اين جلبک را مديريت کنيم به گونه اي که قادر نباشد بيش از اندازه تهديدي را در منابع آبي به وجود بياورد، بلکه ميزان آن به اندازه اي باشد که اثرگذار يا مخرب براي ساير موجودات نباشد.»
بعد از گذشت مدتي از اجراي طرح مبارزه با كشند قرمز، مسئولان سازمان محيط زيست گزارش اميدوار كننده اي از كاهش اين پديده زيست محيطي درنواحي دريايي جنوب كشور دادند. اما برسي ها همچنان خبر از افزايش كشند قرمز در فصول سرد را مي داد تا اينكه محمد باقر نبوي در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي فارس، درباره كشند قرمزاظهار كرد: «طبق آخرين اطلاعات و با توجه به نمونه‌برداري‌هاي انجام شده در ايستگاه‌هاي مختلف، كشند قرمز در سواحل خليج فارس به صفر رسيده و كاملاً از بين رفته است.»
بيانات اين مقام مسئول و رئيس سازمان شيلات كشور اين سوال را مطرح مي كند كه اگر پديده شكوفايي فيتو پلنكتوني كه امروزه ره آورد آلودگي دريا ها به دست انسان است و در ايران نيز اولين مشاهدات حضور آن در سال 79 13به ثبت رسيده و تا كنون ادامه داشته و تنها بر اثر ازدياد ورود مواد آلاينده و پساب به دريا افزايش پيدا كرده است، چگونه ممكن است ظرف مدت كوتاهي آن هم به مدت تنها چند ماه از آغاز پايش منظم اين پديده به طور كامل و صد در صد از بين رفته باشد در حالي كه به گفته همين مسئول در سال گذشته هنوز پساب هاي صنعتي به دريا ريخته مي شود.
پيش بيني شكوفايي مجدد كشند قرمز توسط كارشناسان در فصل پاييز، ورودآلودگي هاو پساب هاي نفتي، صنعتي و كشاورزي به دريا،تاثير پديده گردو غبار در افزايش كشند و...نشانه ادامه دار بودن مسئله كشند قرمز ونيازمند توجه و دقت نظر بيش از پيش مسئولان در مبارزه با اين معضل زيست محيطي است.
