آسيب‌شناسي جشنواره فيلم فجر در گفت‌وگو با منتقدان/5/
افشار: «آتشكار» با هوشمندي مديران جديد سينما به نمايش درآمد/ديگران با شكل، قيافه و باورهاي شخصي داوران مشكل دارند؛ نه با داوري‌ها
بررسي كليت جشنواره فيلم فجر نمايانگر شرايط گذار مديريت قبلي و كنوني است و با توجه به شرايط نمي‌توان جشنواره امسال را ماحصل عملكرد مديران جديد سينمايي دانست و لااقل مي‌توان گفت كه مشكلات جشنواره فجر برگرفته ازآغاز به كار مديران جديد سينما در اين دوره نيست.
«علي افشار»منتقد و دبير گروه هنر خبرگزاري فارس درباره وضعيت جشنواره فيلم فجر در گفت‌وگو با خبرنگار «شهر» ضمن بيان اين مطلب گفت: امسال را مي‌توان به عنوان يك شرايط گذار پيرامون جشنواره فيلم فجر ارزيابي كرد چنانچه سال اولي كه «محمدرضا جعفري‌جلوه» در سمت معاون وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در حوزه سينما فعاليت خود را آغاز كرد، چون نوعي شرايط گذار بر سينما حاكم بود، تعداد فيلم‌هاي خوب،انگشت شمار بودند. گرچه ما امسال هم فيلم خوب و هم فيلم بد در جشنواره ديديم و تعداد فيلم‌هاي خوب جشنواره نسبت به آن سال بيشتر بود.
وي گفت:آنچه مشخص است، جدا از باورهاي سياسي و عقيدتي، سليقه و نوع نگاه مديران جديد سينمايي با مديران دوره گذشته متفاوت است. مديران جديد اين دوره از سينما با شفافيت برنامه‌هاي خود را به اجرا مي‌گذارند اما در دوره پيشين اين قاطعيت در تصميم مديران ديده نمي‌شد و اگر اعتراضي ميان سينماگران وجود داشت، همه مديران تحت تاثير اين حرف‌ها قرار مي‌گرفتند و اينگونه، بحران‌ها يكي پس از ديگري براي سينما پيش مي‌آمد. اين در حالي است كه هدف (هر چه باشد) بايد با قاطعيت از سوي مديران بيان و به اجرا گذاشته شود.
افشار گفت: كليت جشنواره فيلم فجر از لحاظ توليد فيلم و كميت و كيفيت فيلم‌ها ارتباط مستقيمي با مديران سينمايي ندارد و معمولا، فيلم‌هاي درخشان جشنواره محصول تلاش شخصي و خلاقيت كارگردان‌هاي سينما است. مثل سال گذشته كه فيلم‌هاي خوبي در جشنواره داشتيم و فيلمي مانند «درباره الي...» در تاريخ سينماي ايران ثبت شد. اين نشان مي‌دهد كه سينماگران ما در متشتت‌ترين و محدودترين شرايط، خلاقيت‌هاي خود را به سينما عرضه مي‌كنند و به همين دليل هم سينماي بعد از انقلاب، از ابتذال فاصله گرفت و محل رشد و اوج گيري سينماگراني چون عباس كيارستمي و كشف استعدادها و چهره‌هاي شاخص شد. البته بررسي تاريخ جشنواره فيلم فجر اين را هم نشان مي‌دهد كه وقتي تكليف سينماگر با خودش روشن باشد و وقتي مديران سينما به سينماگران اعتماد كنند و شرايط امن فيلمسازي براي همه فراهم شود، جشنواره فيلم فجر هم به لحاظ كيفي و كمي فيلم‌ها پربار خواهد بود.
اين عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينمايي ادامه داد: هر دوره از جشنواره فيلم فجر، شامل يك فيلم شاخص، چند فيلم خوب و متوسط و گروهي فيلم بد و نيز چند پديده است. امسال نيز فيلمي چون «بدرود بغداد» به كارگرداني مهدي نادري مثل فيلم «اشكان و انگشتري متبرك...» به كارگرداني شهرام مكري در سال گذشته به عنوان پديده مطرح بود. اين‌ها استعدادهاي درخشان سينماي ما هستند. يا فيلم «آتشكار» به كارگرداني محسن اميريوسفي فيلم موفقي بود كه محصول مديران گذشته سينماي ما است اما خوشبختانه با هوشمندي مديران جديد سينما در جشنواره فيلم فجر به نمايش درآمد و اينجاست كه بايد از مديران سينمايي تشكر كرد كه اين فرصت را براي اكران فيلم‌هاي مشكل‌دار در جشنواره فيلم فجر فراهم كردند تا فضا را ارزيابي كنند و بعد نسبت به اكران و چگونگي اكران يك فيلم تصميم بگيرند. دليل نوع برخورد دلسوزانه مديران جديد سينما و تلاش آنها براي اكران فيلم‌هاي توقيفي شايد اين باشد كه اين گروه از مديران خود در عرصه سينما فعاليت داشته و با مشكلات كنوني سينما آشنا هستند و با دست‌اندركاران سينمايي احساس نزديكي مي‌كنند.
دبير فرهنگي و هنري خبرگزاري فارس در خصوص داوري هاي جشنواره فجر گفت: داوري هاي اين دوره از جشنواره فيلم فجر يكي از بهترين داوري‌ها بوده است. من فكر مي‌كنم ديگران با شكل و قيافه و باورهاي شخصي داوران مشكل دارند و نه با داوري آنها. من فكر مي‌كنم اگر متخصص‌ترين داورها را هم جمع كنيم تا فيلم‌ها (البته فيلم‌هاي انتخاب شده) را ارزيابي كنند، باز هم (با نگاه عادلانه و نه لجوجانه) نتيجه همان فيلم‌هايي است كه در جشنواره سيمرغ گرفته‌اند. داوران جشنواره به درستي و با رعايت اصول داوري استاندارد، به برخي فيلم‌ها (مثل آل و ملك سليمان) بيشتر در رشته‌هاي فني توجه كردند و به درستي سيمرغ اقتباسي را به يك فيلم اهدا كردند و در زمينه بازيگري هم مثلا نمي‌توان كيفيت بازي «محسن تنابنده» را ناديده گرفت و به خاطر اسم «حميد فرخ‌نژاد»، سيمرغ فيلم‌هاي ديگر او را (كه در بخش مسابقه پذيرفته نشده‌اند) به فيلم ديگر او اهدا كرد ضمن آن كه انتخاب بهترين فيلم و كارگردان جشنواره هم ناشي از نقطه‌نظر و سليقه داوران بوده و قابل احترام است.
اين منتقد و كارشناس سينمايي تأكيد كرد: در جشنواره امسال، مهم اين است كه جوايز به‌گونه‌اي اهدا نشده كه دل كسي نشكند و داوران به خاطر اسپانسرها يا راضي كردن گروه‌هاي سياسي و جناحي به فيلم‌ها جايزه نداده‌اند و ديدگاه مستقلي داشته‌اند.
وي گفت: من معتقدم كه اگر فيلم‌هاي «هيچ»، «آتشكار» و «بدرود بغداد» در بخش رقابتي مسابقه جشنواره حضور داشتند كه بدون شك داوري جشنواره با تغييرات ديگري همراه بود و البته به دليل فاصله كيفي اين فيلم‌ها با فيلم‌هاي ديگر، شايد «قاطعيت داوري» هم پررنگ‌تر از اين جلوه مي‌كرد و مي‌شد درباره اين «قاطعيت» اظهارنظر كرد.
وي در پايان گفت: شايد بتوان گفت فرآيند انتخاب فيلم‌هاي جشنواره از سوي هيأت انتخاب جاي بحث داشته اما اين قضيه به داوري ربطي ندارد،گرچه انتخاب نشدن در همه جشنواره‌هاي دنيا پذيرفتني است و اين دوره نشان داد كه عدم انتخاب يك فيلم در بخش مسابقه جشنواره فيلم فجر بهتر از آن است كه فيلمي شاخص در بخش مسابقه انتخاب شود اما به فيلم ضعيف‌تر از آن توجه صورت گيرد (درست مثل برخوردهايي كه در ادوار مختلف جشنواره با فيلمسازي چون مسعود كيميايي و فيلم‌هاي سرب، دندان مار و ردپاي گرگ او شد). امسال هم، به عنوان نمونه عدم انتخاب «هيچ»، اعتبار آن را به عنوان يك فيلم «ديده نشده» حفظ كرد اما اگر فيلم در بخش مسابقه شركت مي‌كرد و مورد داوري درست قرار نمي‌گرفت، آنگاه نامش در تاريخ جشنواره فيلم فجر به عنوان يك فيلمي كه مثلا كارگرداني‌اش نامزد نشده، ثبت مي‌شد.
