بررسی تغییرات خطوط ساحلی خلیج فارس با ماهواره

مصطفی منصورپور مدیر کل سنجش از دور سازمان فضایی ایران گفت: یکی از برنامه‌های سازمان فضایی ایران، پایش ماهواره‌ای وضعیت پهنه‌های آبی کشور است که در بازه‌های زمانی مختلف توسط کارشناسان اداره کل سنجش از دور انجام می‌گیرد.

وی ادامه داد: به جرأت می‌توان گفت خلیج فارس مهمترین پهنه‌های آبی در خاورمیانه است که به دلایل متعدد از جمله وضع طبیعی و جغرافیایی، وجود منابع عظیم نفت و گاز و حضور همسایگان متعدد در مجاورت آن، حائز اهمیت استراتژیک است. در این راستا سازمان فضایی ایران، پایش ماهواره‌ای اکوسیستم خلیج فارس را در برنامه پایش ماهواره‌ای خود قرار داده است.

منصورپور با بیان اینکه این پروژه از نیمه دوم سال ۹۸ آغاز شده و بررسی تغییرات خطوط ساحلی خلیج فارس بر مبنای داده‌های ماهواره‌ای از جمله اهداف آن است، ادامه داد: در مورد خلیج فارس آرشیو بسیار عظیمی از داده‌های ماهواره‌ای طی ۱۰ سال گذشته جمع آوری شده و شناسایی این تغییرات و بررسی خطوط ساحلی نسبت به گذشته، اطلاعات ارزشمندی است که می‌تواند در اختیار مراجع ذی‌ربط قرار گیرد.

مدیرکل سنجش از دور سازمان فضایی ایران با اشاره به بررسی‌های انجام شده، تاکید کرد: مطابق داده‌های ماهواره‌ای تغییرات خطوط ساحلی اکوسیستم خلیج فارس هم در شمال خلیج و مرز سواحل ایران و هم در جنوب خلیج فارس دیده می‌شود که به عوامل مختلفی بستگی دارد.

وی با اشاره به اینکه در پایش ماهواره‌ای خلیج فارس و دریای عمان در اداره کل سنجش از دور سازمان فضایی پایش تغییرات در خطوط ساحلی و ساخت جزایر مصنوعی در سواحل جنوبی خلیج فارس دنبال می‌شود، افزود: همانطور که می‌دانید در دو سه دهه گذشته پروژه‌های متعدد ساخت جزایر مصنوعی در خلیج فارس و دریای عمان توسط کشورهایی نظیر بحرین، کویت، امارات متحده عربی، قطر و … در حال انجام یا بهره برداری است که هر کدام از این جزایر به نوبه خود پیامدهای منفی زیست محیطی بر این دریای نیمه بسته دارند.

منصورپور اضافه کرد: از جمله این اثرات سوء زیست محیطی می‌توان به از بین رفتن بخشی از محیط زیست جانوری، تغییر مسیر جریانات آبی، تغییر الگوی جریانات جزر و مدی، افزایش ورود فاضلاب انسانی به آب‌ها و… اشاره کرد. در همین راستا اداره کل سنجش از دور با استفاده از سری داده‌های ماهواره‌ای سال ۱۳۶۴ و سال ۱۳۹۸ نقشه تغییرات خطوط ساحلی در جنوب خلیج فارس را تهیه کرد.

منصورپور ادامه داد: برای سال ۶۴ از داده‌های ماهواره landsat و برای سال ۹۸ از تصاویر Sentinel-۲ استفاده شده است.