دیدن کودکان کار نباید برایمان عادی شود/ پرهیز از پیام‌های گل‌درشت کاریکاتوری

به گزارش پایگاه خبری تحلیل فرهنگ و هنر، جمال رحمتی هنرمند طراح و کاریکاتوریست و عضو هیأت داوران بخش کاریکاتور دوسالانه «دستان۱» که به مناسبت هجدهمین سالگرد تاسیس انجمن حمایت از کودکان کار و با هدف حمایت از کودکان برگزار می‌شود، درباره رویکردهای این رویداد با توجه به اینکه به کودکان کار می‌پردازد ، گفت: به نظر من موضوعی مثل کودکان کار با توجه به اینکه این کودکان در سطح شهر به شکل‌های مختلف در حال کار هستند و عمدتاً در موقعیت‌هایی هستند که متناسب سن‌شان نیست، دیده می‌شوند به واسطه این دیده شدن زیاد، کم کم برای مردم و حتی مسئولان عادی می‌شود و این معضل اجتماعی را به عنوان بخشی از زندگی که درگیرش هستیم قلمداد می‌کنند.
وی با اشاره به اقدام انجمن حمایت از کودکان کار در برپایی این دوسالانه در جهت رفع یک معضل اجتماعی، بیان کرد: شاید برگزاری رویدادهایی نظیر دوسالانه هنری «دستان۱» بتواند به مردم و به ویژه مسئولان یادآوری کند که کارِ این کودکان به عنوان یک معضل که اجتماع درگیرش است، باید دیده شوند و در جهت رفع این معضل قدم‌های اساسی برداشته شود.
رحمتی درباره بازخوردهای مثبت و منفی این رویداد نیز گفت: طبیعتاً برگزاری موفق دوسالانه «دستان1» سبب نوعی مطالبه‌گری می‌شود که ممکن است در حال حاضر به شکل یک مسابقه یا رویدادی هنری است، ولی این رویداد به واسطه بعد خبری که پیدا می‌کند به گوش خیلی‌ها می‌رسد و همین سبب می‌شود نوعی مطالبه عمومی باشد که جنبه مثبت برگزاری دوسالانه به حساب می‌آید. برپایی این دوسالانه هنری رویکرد منفی ندارد و امیدوارم بتوانیم این رویداد را درخور کودکانی که قاعدتاً آینده کشور هستند، برگزار کنیم.
وی در مورد معیارهای داوری بخش کاریکاتور دوسالانه «دستان۱» توضیح داد: من فکر می‌کنم معیارهای داوری در تمامی جشنواره‌ها و رویدادها یکسان است؛ برای داوری باید روی دو بخش فرم و محتوا متمرکز شد. فرم شامل تکنیک است که از رنگ گرفته تا طراحی و ترکیب‌بندی را در بر می‌گیرد و سنجیده می‌شود. محتوا نیز از این جهت برای من مهم است که یک اثر شعار ندهد و به بدیهیات نپردازد یعنی کلی گویی نداشته باشد. همچنین برای من، اثری که با احساسات آدم‌ها بازی می‌کند، مدنظرم قرار نمی‌گیرد و فکر می کنم این ویژگی ارزش اثر را پایین می‌آورد؛ از طرف دیگر اگر اثری مرا به فکر وادارد بیشتر برایم مهم خواهد بود.
این هنرمند کاریکاتوریست خاطرنشان کرد: در این مورد که در داوری فرم مهم است یا محتوا، باید بگویم که می‌توان سهم ۵۰ درصدی برای هر کدام از این دو بخش قائل شد و هیچ بخشی از نظر من به دیگری، ارجحیت ندارد.
وی درباره اثر استاندارد مدنظر دوسالانه «دستان1» توضیح داد: آثاری که توانسته باشند فرم و محتوایی درخور داشته باشند و اگر اثری خوب باشد حتما مورد توجه قرار می‌گیرد. برای هنرمندانی که قصد حضور در این رویداد دارند، توصیه می‌کنم که تا جایی که امکان دارد کار ببینند و اتود بزنند و تا جایی که می‌شود کاری انجام دهند که اذهان را درگیر کند اما به سمت شعار نروند. در هر حال، مهم این است که یک اثر، ابتدا به لحاظ بصری خودش را از بقیه آثار جدا کند و دوم اینکه طراح در محتوا، سراغ موضوعات تکراری نرود و گل‌درشت نباشد و پیام جدیدی داشته باشد.

رحمتی در پایان گفت: امیدوارم روزی برسد که معضلی با عنوان «کارِ کودک» و البته معضلات دیگر اجتماعی نداشته باشیم و بچه‌هایی که قرار است آینده این سرزمین را بسازند در شرایطی که مناسب جایگاه‌شان است، زندگی کنند. ما در قبال این بچه‌ها وظیفه داریم مسئولانه برخورد کنیم چراکه این بچه‌ها برای آمدن به دنیا تصمیمی نگرفتند و طبیعتاً ما در قبال آنها مسئولیم. از طرفی هم فکر می‌کنم اگر یک خانواده به هر دلیلی نتواند وظایف خود را در قبال بچه‌هایش انجام دهد و این بچه‌ها مورد ظلم واقع شوند، دولت وظیفه دارد این نقش حمایتی را ایفا کند.
اولین دوسالانه پوستر، عکس و کاریکاتور «دستان۱» با هدف حمایت از حقوق کودکان به دبیری محمدحسین عناصری ۱۳ تا ۲۰ آذرماه ۱۳۹۹ در فرهنگسرای نیاوران برپا خواهد شد