از معضلات تهیه کاغذ تا کتابی که خریدار نداشت

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، انتشارات «روزگار» یکی از ناشران قدیمی در زمینه چاپ آثار ادبی و هنری ایرانی و خارجی است و تاکنون بعد از ٢٢ سال فعالیت، حدود هزار عنوان کتاب منتشر کرده است. با محمد عزیزی که خود دستی بر قلم دارد و انتشارات روزگار را مدیریت می‌کند، به گفت‌وگو نشسته‌ایم. این انتشارات  از سال ۱۳۷۷ فعالیت خود را آغاز کرده است.

* آقای عزیزی، نشر «روزگار» در ابتدا چگونه فعالیتش را آغاز کرد و در چه حوزه‌هایی فعالیت می‌کند؟

محور فعالیت‌های نشر روزگار ادبیات و علوم انسانی است. ما در حوزه ادبیات، رمان، شعر و نقد ادبی کار می‌کنیم. یک سری از آثار هم با محوریت پژوهش‌های دانشگاهی است؛ اما نه آن کتاب‌هایی که تدریس می‌شوند؛ بلکه کتاب‌هایی از جنس علمی و پژوهشی.

* از چه سالی در نمایشگاه‌های کتاب شرکت کردید؟

ما از سال ۱۳۷۹ پیوسته در نمایشگاه‌ بین‌المللی کتاب تهران شرکت کرده‌ایم. علاوه بر این، کم و بیش هم در نمایشگاه‌های استانی شرکت کرده‌ایم و با مخاطبان خود ارتباط مستقیم داریم. تعداد آثار منتشرشده در این انتشارات به قدری است که طیف زیادی از نیازهای مخاطب را می‌تواند پوشش دهد و ما نیز سعی کرده‌ایم در نمایشگاه‌های کتاب، این آثار را به صورت مستقیم به مردم ارائه دهیم.

* شما در حوزه فیلمنامه هم فعال بوده و آثاری روانه بازار کتاب کرده‌اید.

بله. تاکنون چند فیلم‌نامه منتشر کرده‌ایم. البته نه هر فیلم‌نامه‌ای؛ بلکه فعالیت ما در زمینه فیلم‌نامه با توجه به ارزشمند بودن اثر است و اینکه از نظر محتوایی و ساختار، کار باید با ارزش و مقبول باشد. نکته دیگر اینکه حرفه‌ای بودن اثر نیز برایمان مهم است. محدودیتی در انتخاب اثر از نظر ژانر نداریم. طنز، سیاسی، اجتماعی، درام و ... فرقی ندارد. مهم ملاک‌هایی است که بیان کردم. از میان آثاری که در این انتشارات چاپ شده، می‌توانم به «در انتظار گودو» نوشته ساموئل بکت و سه نمایشنامه از شکرخدا گودرزی اشاره کنم که بسیار خوب و حرفه‌ای است.

* برسیم به کار ویژه‌های انتشارات روزگار، از این آثار و تأکید بر انتشارشان بگویید.

کتاب پژوهشی «شاهنامه به نثر پارسی سَره» همراه با توضیحات مفصل، به قلم خانم میترا مهرآبادی در سه جلد و مجموعاً در ۲۵۰۰ صفحه تنظیم شده و با استقبال خوبی هم مواجه شد. این اثر در سال ۱۳۹۵ چاپ شد و تا امروز، با اینکه اثری گران‌سنگ و کمی سنگین است، سه نوبت هم تجدید چاپ شده است.

کتاب «ادبیات معاصر نظم» و «ادبیات معاصر نثر» تألیف آقای دکتر محمدرضا روزبه نیز که به بررسی شعر معاصر می‌پردازد و در قالب درسنامه ارائه شده است، قابل توجه است. دربارۀ این دو اثر باید بگویم که این دو کتاب جزء کارهای شاخص پژوهشی‌مان در انتشارات روزگار است.

در بین رمان‌ها، رمان «دریاچه شیشه‌ای» که هزار صفحه دارد و ۱۵ بار هم تجدید چاپ شده است، بسیار خواندنی است. این رمان با ترجمه مرحوم قدسی گلریز، جزء پرفروش‌ترین آثار انتشارات روزگار است. شاید خوب باشد که بگویم «دریاچۀ ‌شیشه‌ای» جزء پرفروش‌ترین رمان‌های اروپا هم بوده و در ایران نیز با استقبال خوبی مواجه شده است.

انتشار مجموعه آثار داستایوسکی (ابله، جن زدگان، جنایت و مکافات، برادران کارامازوف و ...) ترجمه نسرین مجیدی، همچنین ترجمه مجموعه آثار جان اشتاین بک، ترجمه مجموعه آثار دانیل کلمان‌، ساراماگو و... جزو کارهای ویژه نشر روزگار بوده است.

 چاپ نهج‌البلاغه با ترجمه محمود افتخارزاده که شاخص‌ترین ترجمه از این اثر گرانقدر است نیز جزو کارهای مثال‌زدنی نشر روزگار‌بوده است. چاپ مجموعه ۲۰ جلدی کتاب‌های «چهره‌های‌ ادبیات کودکان و نوجوانان» و ... از آثار دیگر نشر روزگار است.

همچنین می‌توان به کتاب بسیار ارزشمند «فانتزی در ادبیات کودکان و‌ نوجوانان» اثر محمد محمدی و رمان‌های خدیجه قاسمی مانند «هیچ هیچ شدن»، «مسافران مه» و «روی جاده نمناک» اشاره کرد که در حوزه دفاع مقدس‌اند.

* آثار منتشرشده در انتشارات روزگار، بیشتر تألیفی هستند یا ترجمه؟

ما در این ۲۳ سال فعالیت در حوزه‌ نشر، ۹۸۰ عنوان کتاب تولید کردیم. در حوزه رمان، غالب آثار ترجمه هستند؛ اما ادبیات کلاسیک را بیشتر کار کرده‌ایم. از جمله آن‌ها می‌توانم به مجموعه آثار داستایوفسکی و جان اشتاین‌بک اشاره کنم. ادبیات کلاسیک را به‌صورت دسته‌دسته کار می‌کنیم. در ادبیات مدرن هم کتاب‌هایی را که برنده جوایز جهانی معتبر می‌شوند یا در جشنواره‌ها شرکت می‌کنند، ترجمه می‌کنیم. همچنین اگر کتاب از نظر ادبی ارزشمند باشد، در صف ترجمه قرار خواهد گرفت. در حوزه دفاع مقدس هم کارهایی انجام داده‌ایم و چندین کار خوب هم داشته‌ایم. نمونه‌اش کتاب معروف «همت» است که خودم آن را نوشتم که هم در انتشارات روزگار و همچنین «پلاک ۸» چاپ شد. این کتاب رمانی است درباره شهید همت که از قبل از تولد شروع شده و تا لحظه‌ شهادت را روایت می‌کند. در کنار این‌ها به تاریخ ۳۰ ساله انقلاب اسلامی هم می‌پردازد.

* به مشکلات این روزهای صنف نشر هم بپردازیم، برای دریافت کاغذ یارانه‌ای که ارشاد توزیع می‌کند، مشکلی ندارید؟

مشکل ما این است که معمولاً خیلی کمتر از حد نیاز یک نشر، کاغذ تخصیص داده می‌شود. همچنین از زمان واریز پول تا زمان دریافت کاغذ زمان یک‌ماهه‌ای طول می‌کشد تا کاغذ به دست ما برسد. این برای ناشرانی که در این شرایط سخت کار می‌کنند، دشوار است که مبلغ هنگفتی را بدهند و کاغذ را هم دیر دریافت کنند. در این بین، همراهی‌های مجمع ناشران خیلی بیشتر از ارشاد بوده و خیلی به ما کمک کردند.

* حمایت‌های دولت و وزارت ارشاد از ناشران در دوران سختی صنعت نشر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

من به‌عنوان کسی که سی سال در دانشگاه و مراکز تربیت معلم ادبیات و نقد ادبی تدریس کرده‌ام و همچنین به‌عنوان یک نویسنده و شاعر با بیش از سی جلد کتاب چاپ‌شده و به‌عنوان یک شخصیت عدالت‌طلب اجتماعی که از ۱۷ سالگی اسیر زندان شاه و ساواک‌ بوده‌ام و هنگام جنگ با داشتن زن و فرزند، داوطلبانه به جبهه رفته‌ام، همواره دغدغه انتشار کتاب‌های مفید برای جامعه را داشته و دارم. امیدوارم مسئولین فرهنگی بدانند که حمایت از نشر جزو وظایف آن‌ها برای صیانت از آرمان شهدای ما است. گرچه تجربه من از نوشتن درباره شهدا بسیار تلخ بود. حدود ۲۲ سال پیش، رمانی حدود پانصد صفحه درباره شهید سیدعلی اندرزگو نوشتم به نام «سفر صبح» که هیچ وقت از آن حمایت نشد و برای هیچ نهاد و‌کتابخانه‌ای خریده نشد.

بعدها رمانی حدود ۲۰۰ صفحه بر اساس زندگی شهید فهمیده نوشتم که گرچه در ادبیات نوجوانان برنده جایزه شهید غنی‌پور شد، از آن کتاب هم هیچ‌گونه حمایتی به عمل نیامد. سرانجام زحمت پانزده‌ ساله‌ام برای نوشتن رمانی هزار صفحه‌ای به نام «همت» جز تهمت و افترا و دردسر، حاصلی برایم نداشت.

* برای ارتباط با مخاطبان خود چه راه‌هایی را تعبیه کرده‌اید؟

متن کتاب‌های نشر روزگار را برای فروش به قیمت خیلی ارزان، در اختیار طاقچه، کتابراه و... قرار داده‌ایم. خیلی از کتاب‌های ما به صورت صوتی هم تولید شده‌اند. علاوه بر سایت انتشارات به آدرس nashreroozegar.com، در تمامی شبکه‌های اجتماعی حضور فعالی داریم و ارتباط‌مان را با مخاطبان حفظ کرده‌ایم.