دشوار اما شدنی..

علیرضا مختارپور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در یادداشتی که با عنوان «راهی دشوار اما شدنی» در روزنامه ایران منتشر شده، آورده است : «قرآن کریم به ما آموزش داده آنچه می‌ماند چیزی است که برای مردم نفعی داشته باشد و چیزی که برای مردم نفعی نداشته باشد، ماندگار نخواهد بود. کتابخانه جایی است که مردم از آن استفاده می‌کنند و برای آنها ماندگار خواهد ماند

براساس وعده‌های صادق قرآن کریم این منشور آگاهی و رهایی و آزادگی و تعالی‌بخش، هرکس از خدمات کتابخانه‌های عمومی استفاده کند و بهره‌ای ببرد، اجری به ذخیره اخروی تمامی بانیان و حامیان و مشوقان و دست‌اندرکاران برپایی و بازسازی و تجهیز این کتابخانه خواهد افزود.

خرّم آن کس که توشه اعمال سبز را
بهر بهار آخرت انبار می‌کند

انقلاب اسلامی ایران، انقلابی فرهنگی است که مهمترین دستاورد آن هم فرهنگی بوده و افزایش تعداد کتابخانه‌های عمومی، کتاب، کانون‌های آموزش و... از نشانه‌های آن هستند. اما اینها در مقابل آنچه دستاورد اصلی انقلاب است چیزی نیست و آن همان ایجاد تحول در وجود انسان‌هاست. چنانچه خود امام نیز فتح‌الفتوح را تغییر انسان‌ها می‌دانستند.

پس از انقلاب دشمنان به طریق دیگر و با تهاجم فرهنگی با استفاده از تکنولوژی‌های جدید و رسانه‌ها سعی در اثرگذاری بر جوانان و دور کردن آنان از آرمان‌های انقلاب داشتند. اما سال‌ها پس از انقلاب وقتی مسأله تکفیری‌ها و داعش به میان آمد همان جوانانی که دشمن تصور می‌کرد از فرهنگ خود فاصله گرفته‌اند، اما کسانی که نه انقلاب را دیده بودند و نه جنگ و امام خمینی(ره) را به یاد داشتند مدافعان حرم شدند و این مهم‌ترین دستاورد انقلاب است.

نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ظرفیت‌های متنوعی در حوزه فرهنگی دارد و با توجه به ضرورت تبدیل شدن کتابخانه‌ها به باشگاه‌های چند منظوره، کتابخانه‌ها در حال تبدیل شدن به پایگاه‌های اجتماعی هستند. امروز استفاده از کتابخانه‌های عمومی فراتر از سالن‌های مطالعه در حال تبدیل شدن به فضایی برای تعامل اجتماعی، گفت‌وگو، مشارکت‌های فرهنگی، برگزاری جلسات کتابخوانی و به اشتراک‌گذاری کتاب‌های خوانده شده، برگزاری جلسات نقد و بررسی و معرفی کتاب و برگزاری جشن‌های مربوط به کتاب هستند.

امروزه در ادامه حرکت در مسیر توسعه و گسترش کتابخانه‌های عمومی، نیازمند موجی جدید در حوزه کتابخانه‌های عمومی هستیم تا کتابخانه را به عنوان مولدی برای سرمایه اجتماعی بر کانون کتاب مطرح کنیم؛ به گونه‌ای که کتابخانه تنها محل امانت و مطالعه کتاب نباشد بلکه محلی برای رویش فعالیت‌های اجتماعی بر پایه کتاب نیز باشد.

ما نیازمند کتابخانه‌هایی هستیم که مردم تنها برای خواندن کتاب در آن حاضر نمی‌شوند بلکه در آن حضور می‌یابند تا یک شهروند فعال و خلاق باشند. با این هدف نهضت بهره‌برداری از کتابخانه‌های مرکزی با استفاده از ظرفیت مدیران جهادی این نهاد با جدیت دنبال شد و الحمدلله در حال حاضر در ۱۱ استان شاهد کتابخانه‌هایی با تنوع خدمات و فضا هستیم که با استانداردهای جهانی برابری می‌کند. جریان ایجاد و تکمیل کتابخانه‌های مرکزی با جدیت در کشور در حال پیگیری است و اینک دو کتابخانه مرکزی جدید در آستانه افتتاح داریم و اکثر پروژه‌ها در کشور فعال است. کتابخانه‌های مرکزی نتیجه درک ضرورت، برنامه‌ریزی هدفمند، کار تیمی، تلاش جهادی و اعتماد به مدیران جوان نهاد و هم‌افزایی مسئولان استانی است. در کتابخانه‌های مرکزی که بیش از ۴۰ نوع خدمت پیش‌بینی شده است، از طریق این خدمات نوین جامعه کاربران‌ امکان دستیابی به خدمات کتاب محور و دانش محور خواهند داشت. این خدمات کمک خواهند کرد که جامعه‌ای گفت‌وگو محور شکل بگیرد تا در آن فرصت تعامل بر مبنای گفت‌وگو و سخن گفتن میان افراد فراهم شود.

عزم نهاد برای توسعه و تنوع خدمات خود به اقشار مردم و توجه بیشتر به ارتقای شأن اجتماعی کتابداران و توسعه ساخت و بهره‌برداری از کتابخانه‌های مرکزی است. راه سخت و دشوار است اما شدنی است و از الزامات حرکت درست در این راه این است که دستگاه‌هایی مثل دولت و مجلس در تخصیص بودجه و امکانات، مساعدت کنند و تعامل و همکاری همه دستگاه‌ها و نهادهای استان‌ها در این امر بسیج گردد تا شاهد بهره‌برداری از کتابخانه مرکزی در کمترین زمان ممکن باشیم و بتوانیم مناسب‌ترین فضای فرهنگی برای بسط عدالت فرهنگی و مردمی کردن فعالیت‌های فرهنگی را آماده نماییم. ان‌شاءالله.»