همایشی برای زبان‌های ایرانی و انتشار مطالعات اسناد میراثی

مطالعات اسناد میراث‌فرهنگی شامل بررسی و پژوهش درباره کتیبه‌های منقول و غیرمنقول دوره‌های مختلف تاریخ ایران، سکه‌ها، مُهرها، نسخ خطی، اوراق و اسناد تاریخی است.

شناسایی و بازسازی کتیبه سَردَر و نمای نخستین دارالفنون در خیابان ناصرخسرو بر اساس عکس‌های دیمیتری یرماکف (احمد چایچی امیر خیز)، موقوفات امیر تیمور گورکانی و دارالسیاده‌کش (مهناز رحیمی‌فر)، بررسی باستان‌شناختی نظام بنده‌داری دوره قاجار بر اساس تحلیل محتوای اسناد، منابع مکتوب و عکس‌های آرشیوی (وحید شاهسوارانی و محمد مرتضایی)، سند و دست‌نوشته‌ای تاریخی از ملا خضر رواری هورامانی (نادر کریمیان سردشتی)، پژوهشی در سه سنگ محراب مسجد جامع عتیق شیراز (محمد علی مخلصی)، بررسی و مطالعه تطبیقی کتیبه‌های سلجوقی دو برج سه گنبد ارومیه و مهماندوست دامغان (آزاده طاهری کریمی و نفیسه نظری فردویی) مقالاتی است که در این شماره به چاپ رسیده است.

در مقاله موقوفات امیر تیمور گورکانی و دارالسیاده کش نوشته مهناز رحیمی‌فر می‌خوانیم؛ امیر تیمور گورکان (۷۳۶-۸۰۷ قمری) با بهره‌گیری از شریعت اسلامی، حکومتی را پایه‌گذاری کرد که در آن زمینه ترقی برخی سنن اسلامی فراهم شد. در این دوره به انجام امور خیر به ویژه وقف، توجه بسیار شد. وقف‌نامه‌ها و اسناد وقفی جالب توجهی از این دوره برجای مانده است و منابع تاریخی با شرح موقوفات، تیمور را یکی از واقفان بزرگ معرفی کرده‌اند.

بررسی میراث زبانی ایران؛ از زبان کتیبه‌های باستانی تا اسطوره‌ها

پژوهشگاه میراث‌فرهنگی گردشگری همچنین از برگزاری چهارمین همایش ملی میراث‌زبانی در دوم اسفند ماه ۱۴۰۱ خبر داد. این همایش به همت پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون، حضوری و آنلاین برگزار می‌شود.

«پژوهش‌های زبان‌شناختی شامل گویش‌شناسی، تنوع‌ زبانی، رده‌شناسی زبان، زبان‌شناسی اجتماعی»، «کتیبه‌شناسی، اعم از کتیبه‌های باستانی و دوران اسلامی»، «پژوهش‌های نوین در زمینه زبان‌های ایرانی دوره باستان (فارسی باستان، اوستایی، سکایی و مادی) دوره میانه (شرقی و غربی) و دوران اسلامی»، «مطالعات سکه‌شناسی پیش از اسلام و دوران اسلامی»، «میراث خطی و زبانی، ابزار انتقال دانش، فرهنگ و اطلاعات تاریخی»، «زبان‌شناسی تاریخی، اسناد و مدارک تاریخی و سندشناسی متون تاریخی و مرجع در حوزه میراث زبانی»، «مطالعات تاریخی و میان رشته‌ای» و «مطالعات اسطوره‌شناسی» محورهای این همایش یک روزه است.

طبق نخستین فراخوان دبیرخانه همایش، مهلت ارسال چکیده مبسوط (بیان مسأله، اهداف پژوهش، ارائه یافته‌ها و منابع) ۳۰ آذر ۱۴۰۱ و مهلت ارسال اصل مقالات ۸ بهمن ۱۴۰۱ است.

شیوه استناد به روش ارجاع‌دهی APA است و مقالات برتر در مجلات معتبر چاپ خواهند شد.

طرحی برای مردم‌شناسی فاجعه؛ از زلزله بم تا ویروس کرونا

پژوهشکده مردم‌شناسی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری هم از انجام طرح پژوهشی فاجعه و روایت، در قالب مطالعه مردم‌شناختی زلزله بم و همه‌گیری ویروس کرونا خبر داده است.

علیرضا حسن‌زاده، مجری طرح و عضو هیأت علمی پژوهشکده مردم‌شناسی در این‌باره توضیح داد: این پژوهش به بررسی تطبیقی دو رخداد فاجعه‌بار همه‌گیری کووید- ۱۹ در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ و وقوع زلزله بم در سال ۱۳۸۲ می‌پردازد.

به گفته او، در این پژوهش، از منظر انسان‌شناسی فاجعه به ابعاد گوناگون تأثیر دو رخداد یاد شده بر حوزه‌هایی چون میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پرداخته شده است.

رییس پژوهشکده مردم‌شناسی افزود: حوزه مطالعاتی این پژوهش، مردم‌شناسی فاجعه، مطالعات فاجعه و مدیریت فاجعه بوده و در حوزه فرهنگی کشور ایران به انجام رسیده است.

مجری طرح پژوهشی فاجعه و روایت همچنین گفت: در این گزارش، تأثیر فاجعه بر ادبیات و هنر و بازتعریف هویت آستانه‌ای مورد بررسی قرار گرفته و مضمون اصلی این تحقیق تأثیر چرخه‌های فاجعه چون زلزله، خشکسالی، سیل، جنگ و... و. بر فرهنگ و هویت ایرانی است. این طرح بر محور و ساخت مفهوم زیست ـ فاجعه ارائه شده است.