حمایت از نشریات علوم انسانی برای نمایه‌شدن در سطح بین‌المللی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر،بر اساس آخرین آمار پایگاه‌های نشریات علمی دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، هزار و ۴۵۲ عنوان مجله علمی از ابتدای سال جاری تاکنون در کشور منتشر شده است که نشریات حوزه علوم انسانی سهم مهمی از این تعداد دارند و با ۸۱۲ عنوان نزدیک به ۶۰ درصد از عناوین کل مجلات علمی را به خود اختصاص می‌دهند.

از آنجا که یکی از راه‌های کسب مرجعیت علمی و دیپلماسی علمی به عنوان دو اولویت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در دولت سیزدهم، نمایه‌شدن مجلات در نمایه‌های بین‌المللی است، وزارت علوم برای بین‌المللی شدن نشریات از آغاز تدابیر زیادی را اجرا کرده که تا حدی به نتیجه نشسته است. به گفته پیمان صالحی معاون پژوهشی وزارت علوم از آغاز روند نمایه‌سازی مجلات در وزارت علوم (حدودا دو دهه قبل) ۱۰۱ نشریه علمی زیر نظر وزارتخانه در پایگاه استنادی اسکوپوس نمایه شده‌ بودند که با تدابیر معاونت پژوهشی از سال گذشته تاکنون ۱۸ نشریه در اسکوپوس نمایه شده‌ است.

اما همه حوزه‌ها سهم یکسانی از بین‌المللی شدن نشریات ندارند و نشریات علوم انسانی سهم کمتری در بین‌المللی شدن دارند و به گفته صالحی اقدامات زیادی برای بهبود نمایه سازی مقالات در حال انجام است و اگر نشریات و مقالات در سطح بین المللی نمایه شوند، می‌توانیم حرف خود را در زمینه های مختلف علوم انسانی و اجتماعی در جهان مطرح کنیم.

محسن شریفی مدیر کل دفتر برنامه ریزی امور پژوهشی وزارت علوم، در مورد نشریات حوزه علوم انسانی که در پایگاه‌های بین‌المللی ثبت شده اند، گفت: با اینکه تعداد نشریات حوزه علوم انسانی بیشتر از بقیه حوزه‌ها است ولی تعداد نشریات ثبت‌شده در پایگاه‌های بین‌المللی کمتر از بقیه و بسیار کمرنگ است.

وی در مورد دلایل این امر گفت: این وضع دلایل مختلفی دارد و فعلا در جایگاه مطلوب نیستیم زیرا اگر تنها ۲۰ درصد از نشریات قرار باشد در نمایه‌های بین‌المللی قرار بگیرند، باید نزدیک به ۳۰۰ عنوان در این نمایه‌ها باشند ولی اکنون تعداد عناوین در همه حوزه‌ها و علوم انسانی کمتر است.

شریفی توضیح داد: نشریات برای نمایه شدن در نمایه‌های بین‌المللی باید شاخص‌های مختلفی را رعایت کنند که مهم‌ترین آن زبان بین‌المللی است. همچنین رعایت ارجاع‌دهی درست و مختصاتی برای جداول و چکیده‌ها مهم است و اگر هم به زبان بین‌المللی نیست، چکیده مفصل‌تر یا خلاصه توسعه‌یافته (extended abstract) باید داشته باشد. برخی از این شاخص‌ها در علوم انسانی هنوز رعایت نمی‌شود ولی در مجلات علوم فنی و مهندسی و پزشکی و کشاورزی چون بیشتر مقاله بین المللی می‌نویسند، شاخص‌ها بیشتر رعایت می‌شوند.