انسجام اجتماعی جامعه اسلامی در پرتو عاشورا

به گزارش پایگاه خبری ـ تحلیلی فرهنگ وهنر، شیخ رضا داربی در هیئت عزاداری عرش الحسین درباره قیام امام حسین (ع) گفت: قیام خونین سیدالشهدا علیه السلام ، قیامی است که در ظاهر، روز دهم محرم سال 61 هجری سرکوب گشته و خاندانش را به اسارت بردند و حکّام آن روز جشن پیروزی برپا نموده و رقص شادی نمودند، اما طولی نکشید که شعاع وجودی این نهضت خونین عالم را در نوردید و از فردای عاشورا، صدای عاشوراییان در کوی و برزن ها پیچید و عَلَم پیروزی برافراشت و کاخ بیدادگری را لرزاند.
وی با بیان اینکه با شهادت سالار شهیدان و یارانش، خفتگان بیدار گشته و عوام فریبی‌های دستگاه بنی امیه آشکار گردیدند افزود: مردمی که بر اثر تبلیغات و عوام فریبی معاویه روزگار می‌گذراندند، از جهالت وگمراهی رهایی یافته و متوجه شدند که از چه چشمه زلالی بی‌بهره بودند. بنابراین، یکی از پیامدهای اجتماعی عاشورا، بیداری جامعه اسلامی و انسانی می‌باشد. شناخت و آگاهی از ارزش‌ها و واقعیت‌ها از ارکان اصلی تشکّل اجتماعی است. حکام ستمگر و زورمندان، همواره تلاش می‌کنند تا مردم را از ارزش‌ها و واقعیت‌ها دور نگه داشته و با گمراه ساختن آنان همچنان بر ظلم و بیدادگری خود ادامه دهند.
این کارشناس مسائل دینی اظهار کرد: معاویه در طول چهل سال سلطنت خود تا آن جا که توانست علیه اهل بیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تبلیغات منفی نموده و حتی سعی داشت نام پیامبراکرم را از مأذنه‌ها پایین کشد و فرهنگ جاهلیت را حاکم کند. اما هر آنچه را که معاویه طی حاکمیتش به دست آورد، حسین بن علی علیه السلام با قیامش در عاشورای 61 هجری باطل نمود و سیدالساجدین در مرکز سلطنت اموی، بنی امیه را رسوا و مردم فریب خورده و گمراه شام و سایر بلاد را آگاه و بیدار نمود و عظمت و منزلت عترت رسول الله صلی الله علیه و آله را نمایان ساخت. از آن پس، جامعه اسلامی متوجه شد که بنی امیه جز دشمنی با اسلام، نیت دیگری ندارند.

شیخ داربی تاکید کرد: مردم از خطبه غرّای سیدالساجدین در شام دریافتند که ریشه‌های انحراف در جامعه اسلامی از کجا سرچشمه گرفته و چگونه گروهی ناحق، حق را در خانه غربت حبس کرده و باطل را بر مرکب حکومت نشاندند و حاکمیت جامعه نوپای نبوی را به نااهلان سپردند و آنان نیز علیه فرزندان و اهل بیت پیامبر رحمت آن کردند که یاد آن، سینه ها را مجروح می‌کند.
وی با بیان اینکه عاشورا نه یک حادثه که یک فرهنگ است. فرهنگی برخاسته از متن اسلام ناب محمدی که نقش حیاتی را در استحکام ریشه‌ها، رویش شاخه‌ها و رشد بار و برهای آن ایفا کرده است، اضافه کرد: نهضت عاشورا هیچ گاه در محدوده زمان و جغرافیای خاصی محصور نمانده است، بلکه همواره الهام بخش تشیّع در راستای حرکت‌ها، جنبش‌ها و قیام‌های راستین شیعه بلکه بسیاری از نهضت‌های آزادی خواهانه دیگر در برابر کانون‌های ظلم و کفر و نفاق بوده است. علما و اندیشمندان مسلمان همواره برای حراست از کیان فرهنگ عاشورا، نه فقط آن را در طول اعصار متمادی بازگو کرده است، بلکه حتی به بازسازی آن و پاسداری از ارزش‌های ناشی از آن پرداخته است.

شیخ داربی تصریح کرد: بازسازی مضامین و مفاهیم بلند فرهنگ عاشورا در هر عصر و زمانی به فراخور حال آن زمان، تأثیر بسیار شگرف و سازنده‌ای در راه پیشبرد اهداف مقدسی همچون نشر معارف و فرهنگ اسلام ناب، بر جای نهاده است. تاریخ شیعه گواه صادق و روشنی از این بازسازی‌ها است.

او با بیان اینکه واقعه عاشورا مردم و جامعه اسلامی و انسانی را به سوی کوثر زلال نبوی رهنمون ساخت و چراغ هدایتی در اختیار بشر قرار داد تا بتوانند در پرتو آن رفتار خود را تنظیم کنند عنوان کرد: جامعه بشری نیاز به هدایت‌گر و راهنما دارد و اسلام ناب چراغی است که خدای مهربان به واسطه پیامبرش به جامعه انسانی هدیه داده تا بتوانند در پرتو آن ره کمال پیش گیرند. اما اصحاب سقیفه، به ویژه بنی امیه، این کوثر زلال و مصباح هدی را به اعمال و رفتار خود آلوده کردند. از این رو، حسین فاطمه علیهاالسلام با عاشورایش، اسلام ناب را از دست آنان نجات داد، به گونه‌ای که اکنون اسلام ناب همچون خورشیدی در عالم می‌درخشد.
این کارشناس دینی در ادامه گفت: عاشورای حسینی به دو طریق انسجام اجتماعی را به جامعه اسلامی هدیه کرده است. یکم از طریق آگاهی بخشی و روشنگری، باعث انسجام اجتماعی شده است. ماهیت این نهضت، احیای دین محمدی و اسلام ناب بود و اسلام ناب نیز با ارزش‌های معنوی و آموزه‌های الهی خود افراد و انسان‌های کمال‌جو و سعادت طلب را در کنار هم قرار می‌دهد. ندای روح بخش اسلام نیز این است که «انما المؤمنون اخوه.» برادری خود بالاترین و مستحکم‌ترین انسجام است.

اوادامه داد: عاشورا همچنین از طریق عزاداری و سوگواری موجب انسجام اجتماعی شده است. سنّت پاسداشت یاد و خاطره شهدای کربلا و عزاداری و سوگواری برای حسین بن علی علیه السلام و یارانش، در بین شیعیان، برکات و آثار فراوانی به همراه داشته که انسجام اجتماعی و همبستگی گروهی از جمله آن‌ها است