یادگیری سواد، چراغی برای راه آینده

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، چهل و دومین برنامه از سلسله‌نشست‌های‌ گفت‌وگومحور بچه‌های رستا با عنوان «به کی می‌گن باسواد!» روز یکشنبه ۹ دی ماه در کتابخانه هفت‌چنار منطقه ۱۰ و با حضور مریم تاجیک تسهیلگر حوزه نوجوانان برگزار شد.

مریم تاجیک در ابتدا واژه سواد را معنا  کرد و گفت: باسواد به کسی گفته می‌شود که نه‌تنها مهارت خواندن و نوشتن را دارد، بلکه دارای دانش، درک عمیق و توانایی تحلیل مسائل در حوزه‌های مختلف است. باسواد بودن تنها به داشتن مدرک تحصیلی محدود نمی‌شود، بلکه شامل توانایی تفکر انتقادی، یادگیری مستمر و به‌کارگیری دانش در زندگی روزمره نیز هست. در معنای گسترده‌تر، باسواد کسی است که بتواند با استفاده از دانش خود، مسائل را حل کند، دیدگاه‌های متفاوت را درک کند و در گفتگو‌ها و تصمیم‌گیری‌ها مشارکت مؤثر داشته باشد و نظراتش را ابراز کند.

تاجیک به تاریخچه مفهوم سواد اشاره کرد و گفت: اولین تعریفی که از سواد در اوایل قرن بیستم ارائه شد، صرفا به توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری معطوف بود. یعنی هر کس که می‌توانست بخواند و بنویسد فرد با سوادی به شمار می‌رفت. طبق این تعریف، فردی باسواد محسوب می‌شد که توانایی خواندن و نوشتن زبان مادری خود را داشته باشد.

کارشناس برنامه در ادامه گفت: شاید برایتان جالب باشد که بدانید مفهوم سواد در قرن گذشته، تغییرات بسیاری کرده است و تاکنون چهار تعریف متفاوت از سوی سازمان یونسکو اعلام شده است که می‌گوید با سواد کسی است که بتواند از خوانده‌ها و دانسته‌های خود تغییری در زندگی خود ایجاد کند.

وی اضافه کرد: در روزگاری سواد خواندن و نوشتن به فارسی برای پیشرفت تحصیلی و کاری در اولویت بود. اما با پیشرفت علم، تکنولوژی و دانش عمومی، پای انواع سواد به میان آمد. حتما تا به حال افرادی را دیده‌اید که چند زبان بلد است، هوش بالایی دارد، اما نمی‌تواند ارتباط خوبی با دیگران برقرار کند؟ چنین فردی احتمالا سواد عاطفی بالایی ندارد. به همین شکل اطلاع نداشتن از انواع سواد و ناتوانی در مهارت‌های مرتبط با آن، بر کیفیت تحصیل، رضایت از زندگی، روابط و شغل تأثیرگذار است. اما با یادگیری انواع سواد می‌توان مهارت‌های فردی و اجتماعی را تقویت کرد.

تاجیک به دسته‌بندی‌های سواد با تعریف یونسکو اشاره کرد و گفت: این سازمان سواد را به ۱۲ دسته سواد عاطفی، سواد تربیتی، سواد سلامتی، سواد نژادی و قومی، سواد بوم شناختی، سواد تحلیل، سواد انرژی، سواد علمی، سواد مالی، سواد ارتباطی، سواد آموزش و پرورش، سواد رسانه و سواد رایانه تقسیم‌بندی می‌کند. از دیدگاه این سازمان فرد باسواد کسی است که توانمندی‌ها مختلف برای یک زندگی شخصی، تحصیلی و شغلی با کیفیت را داشته باشد. افراد باید بتوانند با استفاده از آموزش‌های اصولی، دانش کاربردی برای سازماندهی و حل مشکلات زندگی را پیدا کنند.

وی به اثرات بی‌سوادی در نگرش فرد به خود و تاثیرت آن در جامعه اشاره کرد و افزود: افراد بی‌سواد توانایی لازم برای انجام کار‌های مهم را ندارند و نمی‌توان کار‌ها مهم و حساس را به آنها سپرد. قطعا کسی که سواد خواندن و نوشتن ندارد و یا تحصیلات پایینی دارد صلاحیت قرار گرفتن در پست‌ها و مشاغل حساس را ندارند و به همین میزان نیز فرد حقوق پایین و اندکی دریافت خواهد کرد.  آنها آگاهی لازم برای درخواست‌های انسانی و منطقی را ندارند و حتی اگر به طریقی آگاه شوند باز هم برای احقاق حق‌شان تلاش نمی‌کنند. زیرا از حقوق خود بی خبرند و در دنیای بی خبری خود به سر می‌برند؛ بنابراین در کشوری که سهم زیادی از افراد بی‌سواد هستند، هم اقتصاد فرصت رشد ندارد و هم ساختار سیاسی، قدرت‌طلب و بی‌توجه به خواسته‌های مردم است و این یعنی عقب ماندن سیاسی و اقتصادی و اجتماعی مردم و کشور از روند رشد" که بعضا نمونه‌های آن را در کشور‌های جهان سوم مشاهده می‌کنیم که مهمترین معضل آنان بی سوادی است.

تاجیک در پایان به ضرورت یادگیری سواد اشاره کرد و افزود: با استفاده از انوع سواد می‌توان به شناخت بالاتری از خود، دیگران و دنیا دست پیدا کرد و از تمام منابع اطلاعات و دانش در جهت حل مسئله و تصمیم‌گیری صحیح در زندگی، مدیریت روابط درون فردی و بین فردی استفاده کرد. فرد با سواد حتی اگر راهکار مناسب را نداند می‌تواند با مشورت، همفکری، مطالعه و بررسی مساله خود آن را حل نماید.

کتابخانه هفت‌چنار در خیابان بریانک، خیابان دعوتی، خیابان حسام‌الدین، کوچه محقق، بوستان ناظمی واقع شده و علاقه‌مندان برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص برنامه‌های این مرکز می‌توانند با شماره تلفن ۵۵۷۸۷۷۰۰ تماس بگیرند.