شهر و سینما در قاب نهمین جشنواره فیلم شهر/ مروری بر جشنواره‌ای که نگاه به شهر دارد
جشنواره بین‌المللی فیلم شهر در نهمین دوره برگزاری خود، بار دیگر پیوند میان هنر و زندگی شهری را بر پرده نقره‌ای به نمایش گذاشته است. این جشنواره که به همت مؤسسه «تصویر شهر» وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار می‌شود، در هشت دوره گذشته توانسته است به مهم‌ترین رویداد سینمایی کشور با محوریت موضوعات شهری تبدیل شود؛ جشنواره‌ای که نه تنها محلی برای نمایش دغدغه‌های شهرنشینی است، بلکه بستری برای گفتوگو میان مدیران شهری و هنرمندان محسوب می‌شود.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، در هشتمین دوره این جشنواره که در تیرماه ۱۴۰۱ برگزار شد، فیلم‌هایی چون «خورشید» به کارگردانی مجید مجیدی، «ملاقات خصوصی» ساخته امید شمس، «موقعیت مهدی» از هادی حجازی‌فر و «شنای پروانه» اثر محمد کارت جوایز اصلی را از آن خود کردند. در همان دوره ستارگان و چهره‌هایی چون نوید محمدزاده، پریناز ایزدیار، ستاره پسیانی و هومن بهمنش نیز در بخش‌های بازیگری و دستاوردهای فنی خوش درخشیدند. چنین ترکیبی از فیلم‌ها و هنرمندان، جایگاه جشنواره فیلم شهر را به عنوان آیینه‌ای از تحولات اجتماعی و شهری در سینمای ایران تثبیت کرد.
آغاز نهمین دوره؛ تمرکز بر فیلمنامه و شهر
نهمین دوره جشنواره فیلم شهر از زمان اعلام فراخوان خود با استقبال گسترده فیلمسازان روبه‌رو شد. دبیر این دوره، مریم پیرکاری، در نشست رسانه‌ای که روز شنبه ۱۷ آبان در پردیس سینماگالری ملت برگزار شد، از محوریت «فیلمنامه‌های شهری» در این دوره خبر داد. او با تأکید بر اهمیت نگاه فیلمنامه‌نویسان به زیست شهری گفت: «تهران امروز، پس از تجربه روزهای سخت، بیش از هر زمان به امید و بازآفرینی از دریچه هنر نیاز دارد.»
به گفته پیرکاری، در کنار بخش‌های همیشگی مانند فیلم بلند سینمایی، کوتاه داستانی، مستند و پویانمایی، امسال بخشی تازه با عنوان «نگارش فیلمنامه و طرح اولیه» به جشنواره افزوده شده است. در این بخش، ۳۱۸ اثر از سراسر کشور ارسال شده و در حال بررسی نهایی است. او همچنین از حضور ۱۲ فیلم خارجی از ۹ کشور در بخش بین‌الملل خبر داد و اعلام کرد که نمایش فیلم‌ها از ۱۹ تا ۲۱ آبان در پردیس ملت به‌صورت رایگان برای شهروندان انجام می‌شود.
دبیر جشنواره در ادامه از ترکیب داوران بخش سینمای ایران رونمایی کرد؛ هیأتی متشکل از سینماگران شاخص و مدیران فرهنگی که قرار است آثار حاضر را در بخش‌های رقابتی داوری کنند. پیرکاری با اشاره به برگزاری نشست‌های تخصصی گفت: «در نخستین روز جشنواره، نشست آموزشی با حضور خسرو سخاوت‌دوست برگزار شد و موضوع آن بررسی زیبایی‌شناسی شهری در سینمای مستند بود. این جلسات در روزهای آینده نیز با حضور چهره‌های شناخته‌شده ادامه خواهد داشت.»
از خاطره تا حال؛ نگاهی به مسیر جشنواره
جشنواره فیلم شهر در مسیر شکل‌گیری خود چهره‌های بسیاری از سینمای ایران را گرد هم آورده است. از استاد علی نصیریان که در دوره هفتم در مراسم بزرگداشتش تأکید کرد «هنر ابزار پروپاگاندا نیست» تا هنرمندانی چون رویا تیموریان و مسعود رایگان که همواره از دغدغه‌های شهری در آثارشان سخن گفته‌اند. در دوره‌های گذشته نیز مدیران شهری مانند پیروز حناچی و علیرضا زاکانی بر نقش سینما در ارتقای فرهنگ شهری تأکید کرده‌اند. زاکانی در اختتامیه هشتمین دوره گفت: «تا وقتی مشکلات شهری را از نگاه هنرمندان نبینیم، راهی برای گره‌گشایی واقعی پیدا نخواهیم کرد. ما دست یاری خود را به سوی سینماگران دراز می‌کنیم.
این رویکرد در نهمین دوره نیز ادامه دارد. مؤسسه تصویر شهر با تکیه بر تجربه موفق دوره‌های پیشین تلاش کرده تا ضمن کشف استعدادهای جوان، نگاه تازه‌ای به «شهر» و «زندگی شهری» در سینمای ایران ایجاد کند. امسال در کنار فیلم‌ها و مستندهای بلند، بیش از ۵۰ فیلم کوتاه با محورهایی چون ترافیک، آلودگی، معماری شهری و زیست پایدار در بخش رقابتی حضور دارند.
نمایش، کارگاه و گفتوگو
در حاشیه نمایش فیلم‌ها، گالری عکس و بخش عکاسی خیابانی نیز به نمایش گذاشته شده که در آن آثار منتخب عکاسان جوان با محور «زندگی روزمره در تهران» به نمایش درآمده است. همچنین کارگاه‌هایی برای انتقال تجربه توسط سینماگران پیشکسوت برگزار می‌شود؛ از جمله کارگاه تصویربرداری شهری با حضور محمود کلاری که در دوره قبل با استقبال چشمگیری همراه بود.
در روز نخست جشنواره، فیلم‌هایی از ایران و کشورهای دیگر جهان روی پرده رفت و از امروز نیز آثار بخش مستند و پویانمایی به نمایش درمی‌آیند. حضور فیلم‌هایی از کارگردانان جوان در کنار نام‌های شناخته‌شده، نشان از ترکیب نسل‌ها در این دوره دارد.
پایان در راه؛ نگاه‌ها به شب اختتامیه
نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر همچنان در پردیس ملت در حال برگزاری است و استقبال شهروندان از اکران‌های رایگان، حال و هوایی تازه به پردیس بخشیده است. داوران در روزهای پایانی مشغول بررسی آثار نهایی‌اند و طبق اعلام دبیرخانه، آیین اختتامیه این رویداد پنجشنبه ۲۲ آبان‌ماه ساعت ۱۸ در برج میلاد تهران برگزار خواهد شد.
باید دید در این شب سینمایی، کدام فیلمسازان و آثار با محوریت «شهر» موفق خواهند شد جایزه‌های اصلی جشنواره را از آن خود کنند؛ شاید باز هم نام‌هایی از میان پیشکسوتان در میان برگزیدگان باشند، یا چهره‌های تازه‌ای که نگاهشان از دل همین شهر بر پرده نقره‌ای تابیده است.