شصت و ششمین نشست از سلسله‌برنامه‌های «شب‌های ایران»  البرز؛ مهد تاریخ و «ایران کوچک» در آینه میراث جهانی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، در این نشست فرهنگی که با حضور فرزان احمدنژاد (رییس گروه حفظ و احیا بنا‌ها و محوطه‌های تاریخی استان البرز) و محمدرضا وحدتی (دبیر نشست) برگزار شد، ابعاد هویتی و مواریث ارزشمند استان البرز موسوم به «ایران کوچک» مورد بازخوانی و بررسی قرار گرفت.

ریشه‌شناسی تاریخی نام‌های "البرز" و "کرج"

فرزان احمدنژاد در ابتدای این نشست با اشاره به پیشینه تاریخی کرج و استان البرز، به تحلیل سیر تحول نام‌های «البرز» و «کرج» پرداخت و ریشه‌های واژگانی این دو نام را در بستر تحولات تاریخی منطقه تبیین کرد.

تطبیق میراث البرز با استاندارد‌های یونسکو

رییس گروه حفظ و احیا بنا‌های تاریخی استان البرز در ادامه، ضمن تشریح دسته‌بندی‌های یونسکو در حوزه میراث بشری، به معرفی دقیق انواع این مواریث شامل میراث تاریخی-فرهنگی، طبیعی، ناملموس، مستند و دیجیتال پرداخت. وی در این راستا، با نگاهی آسیب‌شناسانه، نمونه‌های شاخص موجود در استان البرز را با استاندارد‌های جهانی میراث بشری تطبیق داد.

مروری بر فهرست آثار شاخص البرز

احمدنژاد در بخش اصلی سخنان خود، فهرست متنوعی از داشته‌های تاریخی و طبیعی استان البرز را برشمرد که به شرح زیر است:

میراث باستانی و تاریخی: پناهگاه صخره‌ای سرخه با قدمتی بین ۶۸ تا ۳۳ هزار سال، محوطه باستانی ازبکی (از دوره نوسنگی تا صفوی) و تپه‌های باستانی موشه‌لان و گرجیان از جمله شاخص‌ترین آثار دوران پیش از تاریخ و دوران اسلامی معرفی شدند.

بنا‌های شاخص: در حوزه معماری، به قلعه مادی ازبکی، برج آرامگاهی کردان، امامزاده سه‌گنبدان اشتهارد، کاروانسرا‌های شاه‌عباسی و ینگی‌امام و همچنین کاخ‌های تاریخی استان به عنوان نماد‌های معماری اشاره شد.

میراث طبیعی: درختان کهنسال (اورس شهرستانک، چنار جوراب و برغان)، غار نمکی و کوه‌های رنگی اشتهارد، همچنین آبشار‌های کرکبود و لیلستان در زمره ظرفیت‌های طبیعی شاخص استان قرار گرفتند.

آثار منقول و میراث ناملموس: معرفی ماشین مرحوم دکتر مصدق، سفال‌های تاریخی رزکان نو و ازبکی، نسخ خطی تعزیه، آیین‌های تعزیه برغان، فنون سنتی تهیه بستنی، فرآوری آلو در برغان و همچنین رزم سپر، بخش دیگری از داشته‌های فرهنگی البرز بود که در این نشست تشریح شد.

میراث مستند و دیجیتال: در پایان، نسخ خطی تعزیه برغان به عنوان میراث مکتوب و مجموعه‌ای از عکس‌های تاریخی دوران قاجار تا عصر حاضر به عنوان میراث دیجیتال استان البرز معرفی شدند.

گفتنی است نشست‌های «شب‌های ایران» در فرهنگسرای سرو با هدف معرفی ظرفیت‌های فرهنگی، هویتی و تاریخی استان‌های کشور به صورت مستمر برگزار می‌شود.