از پنکه و جاروبرقی تا بیرق و کتیبه؛ همه ملزومات یک هیأت در میدان/ روایتی از تحول دیجیتال در عزاداری سنتی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر،هوا که کم کم از گرمای خشک خردادماه به نرمی غروب می‌رسد، میدان امام حسین (ع) تهران رنگ دیگری به خود می‌گیرد. رنگی که نه در کتیبه‌های سیاه و سبزِ بر سردر غرفه‌هاست، نه در پارچه‌های مخملین بیرق‌ها؛ رنگی است در دل آدم‌هایی که پای پیاده از کوچه پس‌کوچه‌های اطراف می‌آیند تا برای عزاداریِ سیدالشهدا (ع) تدارک ببینند.

بیست و چهارمین دوره «رویداد فرهنگی عطر سیب» از ۲۱ تا ۲۸ خرداد، هر روز از ساعت ۱۶ تا ۲۱، دل این میدان را به نبض هیأت‌های مذهبی تبدیل کرده است. بیش از ۱۳۰ غرفه، دست‌به‌دست هم داده‌اند تا ملزومات محرم و صفر از هر چه فکر کنی، اینجا پیدا شود؛ از پنکه و جاروبرقی که قرار است خستگیِ شب‌های عزا را از تن خادمان بیرون کند، تا دیگ‌های بزرگ که بوی نذری از آنها بلند است. ظروف یک‌بار مصرف ردیف‌شده، کنار پرچم‌های سرخ و سیاهی که هر کدام یادگار یک روضه‌اند.

اما در میان این همه هیاهوی آماده‌سازی، سکوت جای دیگری از میدان را گرفته است: کنار مزار شهدای گمنام وسط میدان، چند نفر آرام ایستاده‌اند، دستی به صورت کشیده‌اند و فاتحه می‌خوانند. انگار خاک این نقطه از میدان، حسینیه‌ای دیگر است.

دمام‌زنان و بیرق‌هایی با تصویر رهبران

ناگهان صدای دمام زنی فضای میدان را می‌شکافد. گروهی از دمام‌زنان در کنار سردرب شرقی میدان، ریتمی حماسی می‌نوازند که یادآور روز‌های عاشوراست. در همان نزدیکی، غرفه‌ای بیرق‌هایی با تمثال رهبر رشید و رهبر شهید انقلاب به دست عزاداران می‌سپارد. دستی که بیرق را بالا می‌برد، گویی دارد با تمام وجود اعلام می‌کند: «ما هنوز زینبیونیم».
کودکان، اما با شور محرم، میان جمعیت با ماشین‌های اسباب‌بازی و اسکیت راه باز می‌کنند. گه‌گاه مادری دستشان را می‌گیرد و می‌برد به سمت غرفه شربت صلواتی که لبخند یک کودک را با یک لیوان رنگی گره زده است. اینجا برای خانواده‌ها هم جایی هست؛ فضایی اختصاصی با مهد و سرگرمی‌های فرهنگی، تا عزاداران با خیالی آسوده‌تر دل به خرید بزنند.
در گوشه‌ای از نمایشگاه، غرفه نقاشان توانمند، با هنرشان کمی متوقفت میکنند،. با چیره‌دستی تمام، لحظه به لحظه عصر عاشورا را روی بوم زنده کرده‌اند؛ انگار که از همان تیر و تشنگی، قطره‌ای بر گونه‌ات می‌چکد. در سوی دیگر، دست‌های کوچک کودکان، با شوقی بی‌پایان، کاردستی می‌سازند؛ کاردستی‌هایی که شاید رنگ و بوی یک عَلَم یا یک خیمه دارد.
امسال اما، غرفه‌ها فقط برای هیأت تدارک ندیده‌اند. خانواده‌ها هم در این میان جای دارند. ردیف‌های بلند از چادرهای مشکی، روسری‌های عزا، کیف و شال و مانتو و پیراهن، کنار هم چیده شده‌اند. گویی که محرم امسال، از خانه شروع می‌شود؛ تا مادر، تا خواهر، تا همسر، همپای خیمه‌های اباعبدالله (ع)، سیاه بپوشند.

کارت‌های بانکی به جای بن‌های کاغذی؛ تحولی در خدمت به هیأت‌ها

در میان غرفه‌ها، زنان و مردان متولی هیأت‌ها را می‌بینی که کارت‌های شارژشده به دست گرفته‌اند. یکی دیگ و دیگچه برمی‌دارد، دیگری کتیبه‌ای با نام «عباس (ع)». حجت‌الاسلام جامه‌دار، دبیر این رویداد، از تازه‌ترین تغییر می‌گوید: «امسال بن‌کارت‌های دائمی به هیأت‌ها اختصاص یافته که سالانه شارژ می‌شود؛ بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان.»

او از ۹۰۰ کارتی می‌گوید که قرار است به هیأت‌ها برسد؛ ۱۲۰ تای آن هنوز مانده، اما بانک قول داده تا سه‌شنبه برسد. حتی اگر نرسد، جامه‌دار خیال همه را راحت می‌کند: «کارت‌ها باز است؛ هیأت‌ها می‌توانند بعد از این هم خرید کنند.»

تهران در آستانه عزای عمومی

عطر سیب این روز‌ها برای اهالی تهران، بوی پیشواز محرم دارد. از ساعت ۱۶ تا ۲۲، در‌های این نمایشگاه به روی خانواده‌ها باز است؛ خانواده‌هایی که می‌خواهند هم برای هیأتشان، هم سفره‌هایشان و هم دلشان، توشه بردارند.
سال ۱۴۰۵ است، و میدان امام حسین (ع) این روز‌ها قلب تپنده عزاداری پایتخت شده است. جار و جنجالِ خرداد، اینجا جایش را به آهنگ آرام دمام‌ها و سکوت فاتحه‌ها داده. انگار که خود میدان هم دارد نفس‌هایش را برای یک ماه تمام گریه و راز و نیاز، آماده می‌کند.
بیست و چهارمین دوره رویداد با هدف تأمین نیازهای هیئت‌های عزاداری ماه محرم، همراه با برگزاری برنامه‌های فرهنگی از ۲۱ تا ۲۸ خرداد ماه از ساعت ۱۶ تا ۲۱ برگزار می شود.
به نقل از خبرگزاری آنا