نقش کلیدی مسئولان روابط عمومی فرهنگی در مدیریت بحران جنگ/ محمد فرج زاده
جنگ، فراتر از یک درگیری نظامی صرف، پدیدهای است که تمام ابعاد حیات یک جامعه را دربرمیگیرد و در چنین شرایطی، «جنگ روانی» و «مبارزه فرهنگی» به اندازه نبردهای فیزیکی اهمیت مییابد. در این میان، مسئولین روابط عمومیهای فرهنگی و هنری نقشی بیبدیل و استراتژیک در مدیریت افکار عمومی، حفظ روحیه مقاومت و هدایت آگاهی بخشی جامعه ایفا میکنند. عملکرد صحیح این مدیران میتواند به پشتوانهای قدرتمند برای موفقیت مردم و نیروهای مسلح تبدیل شود و هرگونه غفلت یا خطا، ضربات جبرانناپذیری به پیکر وحدت ملی وارد کند.
اولین و مهمترین رسالت روابط عمومیهای فرهنگی در دوران بحران، «تثبیت هویت ملی و دینی» است. در جنگ، دشمن همواره تلاش میکند تا با ایجاد شبهات و ترویج یأس، هویت ملت را هدف قرار دهد. مسئولین این بخش باید با بهرهگیری از ابزارهای هنری و رسانهای، یادآور ایثار، شهادت و حماسههای آفرینندگان امنیت باشند. تولید محتواهایی که بر ریشههای تاریخی و فرهنگی اصیل ایرانی-اسلامی تکیه دارند، باعث میشود تا مردم در دلِ هیاهوی تبلیغات دشمن، مسیر خود را گم نکنند و با اطمینان خاطر بیشتری به ادامه دفاع و پایداری بپردازند. این امر مستقیماً بر «موفقیت مردم» تأثیر میگذارد؛ چرا که ملتِ دارای هویت ریشهدار، در برابر فشارها مقاومتر است.
دومین وظیفه حیاتی، «مدیریت امید و شادابی» در جامعه است. جنگ همواره با غم، اندوه و دلهره همراه است. روابط عمومیهای فرهنگی باید با هوشمندی، توازن را بین واقعیتهای جنگ و نیاز روانی جامعه به نشاط برقرار کنند. هنر، موسیقی، سینما و ادبیات میتوانند به عنوان «تنفسگاههای معنوی» عمل کنند. تولید آثاری که همزمان همدلی را افزایش دهند و هم روحیه تلاش و امید را در دلها زنده نگه دارند، باعث میشود تا مردم از فرسودگی روانی نجات یابند. جامعهای که روحیهاش بالاست، در عرصههای اقتصادی، اجتماعی و حمایت از جبههها عملکرد موفقتری خواهد داشت.
سومین محور، «شفافیت اطلاعرسانی و مقابله با شایعات» است. در عصر دیجیتال، اخبار در کسری از ثانیه منتشر میشوند و دشمن با جنگ ترکیبی، به دنبال ایجاد تشویش است. روابط عمومیهای فرهنگی باید پل ارتباطی موثری میان مسئولان و مردم باشند. آنها باید با زبان هنر و ادبیات جذاب، واقعیتها را بدون اغراق یا تحقیر منتقل کنند و مانع از شایعهپراکنی شوند. وقتی مردم به منابع فرهنگی و هنری خود اعتماد داشته باشند، در برابر توطئههای دشمن مصون میمانند و این اعتماد، ضامن موفقیت کل نظام در مدیریت بحران است.
در نهایت، مسئولین روابط عمومی فرهنگی و هنری با تولید آثار ماندگار و هدایت صحیح افکار عمومی، خاکریزهای فکری جامعه را مستحکم میکنند. آنها با تبدیل رنجهای جنگ به حماسه و هنر، نه تنها روحیه سربازان و مردم را بالا میبرند، بلکه زمینهساز پیروزی نهایی و موفقیت ملت در عبور از این آزمون بزرگ میشوند. بیتردید، توفیق در جنگ، گره خورده به موفقیت در مدیریت فرهنگ و هنر توسط این مدیران دلسوز است.
محمد فرج زادهرییس روابط عمومی فرهنگسرای معرفت سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران