ثبت حماسه ملی با زبان هنر

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، در روز‌هایی که تهران میزبان یکی از مهم‌ترین رویداد‌های معاصر خود بود، هنرمندان در رشته‌های مختلف هنری نیز در کنار مردم حضور یافتند و با خلق آثار و اجرای برنامه‌های متنوع، سهم خود را در ثبت و ماندگار کردن این حماسه مردمی ایفا کردند.

در حوزه هنر‌های تجسمی، جمعی از هنرمندان با حضور در میدان ولیعصر (عج) به خلق زنده آثار نقاشی و چهره‌نگاری رهبر شهید پرداختند. این آثار که در برابر دیدگان مردم خلق شد، با استقبال گسترده شهروندان همراه بود و به یکی از جلوه‌های شاخص هنری این رویداد تبدیل شد.

همزمان، خانه کاریکاتور ایران با اجرای پروژه‌های گرافیتی و دیوارنگاره‌های شهری در مسیر تشییع، روایت‌هایی هنری از مقاومت، ایستادگی مردم ایران و شخصیت رهبر شهید را در فضای شهری به نمایش گذاشت.

از دیگر رویداد‌های شاخص این ایام، اکران دوباره پرده‌نگاره عظیم «روایت غدیر» در میدان ولیعصر (عج) بود؛ اثری که با روایتی تصویری از امتداد ولایت از واقعه غدیر تا انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، جبهه مقاومت و افق ظهور، بار دیگر بر بلندای شهر به نمایش درآمد و مورد توجه شهروندان قرار گرفت.

یکی از متفاوت‌ترین برنامه‌های معاونت هنری در این ایام، اجرای پروژه هنر تعاملی «قسم» با شعار «طوفان مشت‌های گره‌کرده را ببین» بود. در این پروژه، صد‌ها نفر از شرکت‌کنندگان در مراسم، تصاویر مشت‌های گره‌کرده خود را ثبت کردند و در فرآیند خلق اثر سهیم شدند. در نهایت این تصاویر دیجیتال در کنار یکدیگر قرار گرفت و تصویری واحد از مشت گره‌کرده رهبر شهید را در ارتفاع پنج متری شکل داد؛ اثری نمادین که همبستگی، وفاداری و عهد مردم با آرمان‌های رهبر شهید را به تصویر کشید.

در حوزه ادبیات، رویداد کم‌نظیر «آخرین دیدار» با همکاری خانه آفرینش‌های ادبی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و حوزه هنری در شبستان مصلای امام خمینی (ره) برگزار شد. در این رویداد، حدود ۳۰۰ شاعر از ایران و کشور‌های مختلف جهان، به مدت ۴۰ ساعت به صورت پیوسته در سوگ رهبر شهید شعر خواندند و یکی از طولانی‌ترین و گسترده‌ترین رویداد‌های شعرخوانی معاصر را رقم زدند.

از دیگر برنامه‌های ادبی و فرهنگی، اجرای برنامه روایت‌گری «بدرقه آفتاب» به قلم نویسندگان و روایتگران نام‌آشنا و همچنین برگزاری پویش مردمی «من و رهبر شهیدم» بود؛ برنامه‌هایی که تلاش داشتند خاطرات، روایت‌ها و احساسات مردم نسبت به رهبر شهید را در قالب‌های مختلف فرهنگی و هنری ثبت و ماندگار کنند.

در حوزه موسیقی، خانه آفرینش‌های موسیقایی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با تولید و انتشار ۱۳ قطعه موسیقایی ویژه این ایام و با همکاری جمعی از خوانندگان، شاعران و آهنگسازان شناخته‌شده کشور، سهم خود را در روایت هنری این واقعه تاریخی ایفا کرد. این آثار با مضامین سوگ، حماسه، مقاومت، وداع و تجدید عهد تولید و در رسانه‌ها و بستر‌های مجازی منتشر شد و با استقبال مخاطبان همراه بود.

همزمان در بخش موسیقی و آیین‌های اقوام ایرانی، هنرمندانی از استان‌های مختلف کشور با اجرای آیین‌های سنتی و نوا‌های بومی، جلوه‌ای از وحدت فرهنگی اقوام ایرانی در سوگ رهبر شهید را به نمایش گذاشتند. اجرای یزله‌خوانی لرستان، مداحی‌های بختیاری و مازندرانی و دیگر آیین‌های بومی از بخش‌های مورد استقبال مردم در این روز‌ها بود.

در میدان ولیعصر (عج) و دیگر نقاط پیش‌بینی‌شده برای مراسم نیز مجموعه‌ای از برنامه‌های آیینی و نمایشی اجرا شد. تعزیه، اجرای گروه‌های سرود کودک و نوجوان، برنامه‌های نمایشی و روایت‌گری از جمله بخش‌هایی بود که با همت خانه نمایش سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران اجرا شد و فضایی متفاوت از همدلی، سوگواری و ارادت مردمی را شکل داد.

فعالیت‌های معاونت هنری تنها به برنامه‌های متمرکز در مسیر وداع و تشییع محدود نشد. همزمان با این رویداد تاریخی، فرهنگسراها، نگارخانه‌ها و مراکز فرهنگی هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران نیز با هدایت و برنامه‌ریزی معاونان هنری مناطق، میزبان رویداد‌های تخصصی در حوزه‌های هنر‌های تجسمی، ادبی، نمایشی و موسیقایی بودند.

در این میان، فرهنگسرا‌های اشراق، خاوران، اخلاق، نوجوان، شهید سلیمانی، دانش، تهران و مجموعه‌های فرهنگی هنری مستقر در مترو با برگزاری نمایشگاه‌های تجسمی، شب‌های شعر، اجرا‌های آیینی، تولیدات هنری، رویداد‌های نمایشی و برنامه‌های فرهنگی متنوع، به روایت این واقعه تاریخی و ادای احترام به رهبر شهید پرداختند و بستری برای حضور و مشارکت هنرمندان و شهروندان در نقاط مختلف شهر فراهم کردند.

مجموعه این رویداد‌ها نشان داد که هنر در بزنگاه‌های تاریخی، فراتر از یک ابزار فرهنگی به حافظه جمعی یک ملت تبدیل می‌شود؛ حافظه‌ای که می‌تواند احساسات، روایت‌ها و لحظه‌های ماندگار یک ملت را ثبت و برای نسل‌های آینده حفظ کند.

آنچه در این روز‌ها رقم خورد، تنها مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی نبود؛ بلکه تلاشی هنری برای ثبت یک واقعه تاریخی و ادای دین جامعه هنری به رهبر شهید انقلاب اسلامی بود؛ روایتی که در قاب تصویر، شعر، موسیقی، نمایش و هنر‌های شهری ماندگار شد و نشان داد هنر همچنان زبان مشترک مردم برای وداع، روایت و تجدید عهد است.