شاعر باید هکر باشد

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، نشست ادبی «منظومه» به مناسبت روز خبرنگار شنبه، ۱۷ مرداد به میزبانی امیرعلی سلیمانی و با حضور محمود اکرامی فر شاعر و فعال فرهنگی با موضوع شعر و رسانه در سروستان باغ کتاب تهران برگزار شد.

امیرعلی سلیمانی شاعر میزبان در ابتدای جلسه ضمن قرائت شعر و خوشامدگویی به حاضران روز خبرنگار را به اصحاب رسانه تبریک گفت و خبرنگاران را چشم و گوش بینا و شنوای جامعه معرفی کرد.

در ادامه محمود اکرامی‌فر، شاعر و فعال حوزه رسانه، میهمان میز نشست ادبی منظومه شد و با قرائت شعری سخن خود را آغاز کرد. اکرامی ضمن تبریک روز خبرنگار گفت: بنده عاشق رسانه هستم و در عصر انسان رسانه، انسان برای اعلام موجودیت خود نیاز به رسانه دارد. شاعر امروز خود یک رسانه است و به همین جهت ناگزیر است که رسانه را بشناسد تا به درستی در آن نقش‌آفرینی کند. 

وی پیرامون تجربه فضای رسانه و مطبوعات بیان کرد: من سال‌ها در مطبوعات بخش‌های مختلف تجربه کرده و با موج‌های رسانه‌ای آشنا هستم.

اکرامی‌فر پیرامون پیوند شعر و رسانه در عصر امروز و با توجه به سرعت انتشار خبر گفت: انسان در طول تاریخ همواره از رسانه بهره می‌برده است، اما رسانه‌های نوین ویژگی‌هایی دارد که باید به درستی شناخته شود. پیش‌تر مهندسی خبر شناخته شده نبود، اما امروز چرخه تولید، انتشار، توزیع و بازتاب خبر در اشکال گوناگون صورت می‌گیرد از همین جهت شاعر امروز باید سواد رسانه داشته باشد تا بتواند با شناخت مخاطب محتوای مناسب را تولید کند. در گذشته شاعر صرفا شعر را تولید می‌کرد و در بحث دروازه بانی ورود نداشت، اما امروز گزینش رسانه، نوع مخاطب و محتوای تولید شده توسط شاعر انجام می‌شود.

شاعر میهمان بیان کرد: تجربه دارم که شعری را در رسانه‌های جدید منتشر کرده‌ام و مخاطب بازخورد داده است و در لحظه اصلاح انجام شده است؛ از این رو شاعر امروز باید مهندسی محتوا را به درستی بشناسد. 

اکرامی فر پیرامون اثر تصمیم‌گیری رسانه با توجه به امکانات برای نوع محتوا گفت: امروز ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که تنوع رسانه با ظرفیت مختلف این امکان را به فرد می‌دهد که محتوای خود را در بستر مناسب منتشر کند.

اکرامی‌فر درباره مسئولیت رسانه در قبال مسائل مختلف گفت: رسانه عمومی قطعاً در راستای بخش‌های مختلف هر حوزه‌ای مسئولیت دارند. شاعر میهمان شاعر به معنای واقعی کلمه را خالق چیزی معرفی کرد که نیست و به مجموعه داشته‌های جامعه کمک می‌کند.

وی شاعر را باعث بالندگی مفاهیم معرفی کرد و گفت: رسالت شعر معرفی مخلوق به شکلی زیبا است و در این فضا اگر رسانه شعر را فراموش کند خود رسانه ضرر کرده است. پیش‌تر در رسانه‌های مکتوب که حجم گسترده رسانه را تشکیل می‌داد به شعر می‌پرداخت، اما امروز به این موضوع کم‌توجهی می‌شود و روزنامه‌ها بیشتر سیاسی شده‌اند.

اکرامی‌فر در خصوص نسبت نقش بلاگر‌ها و حوزه ادبیات گفت: امروز با پدیده‌ای مواجه هستیم به عنوان خود شاعر پنداری و همچنین فریب دنبال‌کننده هم نوع دیگری از آسیب‌هایی است که فضای مجازی پیش آورده است. ما در نوع مخاطب فضای مجازی سه دسته مخاطب داریم؛ بخش اول مخاطب عام است که قدرت تشخیص ندارد، دسته دیگر مخاطب هوشیار است که تشخیص می‌دهد کدام اثر ممتاز است و بخشی هم مخاطب فعال است که تولیدکننده اثر است.

اکرامی فر نبود سواد رسانه‌ای را مشکل بزرگی عصر اکنون معرفی و بیان کرد: اگر مخاطب سواد رسانه داشته باشد ابتدا رسانه را گزینش و در ادامه محتوای هدفمند را انتخاب و پیگیری می‌کند. از طرفی هم با افرادی مواجه هستیم که با حجم زیاد اطلاعات مواجه می‌شوند و نمی‌توانند محتوا را دسته‌بندی شده دنبال کنند و موضوع مورد نظر خود را در رسانه تخصصی خود دنبال کند و صرفا تماشاچی هستند. سواد رسانه به مخاطب قدرت تشخیص می‌دهد تا مهارت دست یابی، ارزیابی و بازیابی محتوا می‌دهد لذا اگر مخاطب سواد رسانه‌ای داشته باشد در هر مرحله از مواجه با هر محتوا درست‌ترین نوع رفتار را بروز می‌دهد.

وی درباره سهم پرداخت برنامه‌های‌های تلویزیونی به شعر گفت: در جلسه‌ای به وزیر فرهنگ وقت گفتم چرا در وزارت فرهنگ معاونت ادبیات وجود ندارد که البته به تازگی این امر در سطح اداره کل محقق شده است و امیدوارم مؤثر باشد. در صدا و سیما هم متاسفانه بخش مجزا برای حوزه ادبیات وجود ندارد، اما با این حال برنامه‌ای که با موضوع شعر و ادبیات ساخته شد، در مرحله اول نمایش بسیار پربازدید بود؛ چرا که از ضرورت‌های رسانه ملی پرداخت به حوزه شعر و ادبیات است. معتقدم با شعر می‌توان حرف‌های جدی را شاعرانه بیان کرد.

اکرامی‌فر تاکید کرد: رسانه ظرفیت دارد به موضوع ادبیات به عنوان یک موضوع اصلی بپردازد و پرداختن صرف در حوزه سرگرمی به شعر درست نیست؛ البته پرداخت از این دست هم جای خودش را دارد.

فعال رسانه میهمان نشست گفت: نقش رویداد‌های ادبی مانند جشنواره شعر فجر در حوزه ادبیات و پرداخت رسانه به این موضوع را در طی کردن چند مرحله می‌دانم، ما زمانی که به شاعر کمک کنیم تا ایده خوبی را در سر بپروراند سپس در کمک در مرحله تولید، انتشار و سایر حوزه‌ها ادامه پیدا کند می‌توانیم ادعا کنیم که جشنواره نقش کمک‌کننده دارد. جشنواره شعر فجر جشنواره شعر فجر نیست بلکه جشنواره شعر سال است و این درست نیست.

شاعر میهمان پیرامون وظیفه رسانه در قبال پرداخت به شعر برگزیده در جشنواره گفت: اختتامیه جشنواره باید امتداد داشته باشد و برگزیدگان باید مورد حمایت در حوزه‌های مختلف قرار بگیرند. معتقدم شاعر باید هکر باشد تا در فضای مجازی امروز ماندگار شود. اگر نیما یوشیج ماندگار شد، چون وزن کلاسیک شعر فارسی را هک کرد و شاملو وزن نیمایی را هک کرد و شد شاملو، گاهی هم در محتوا این هک اتفاق می‌افتد، سعدی شعری سرود و حافظ با اعمال تغییراتی اثری جدید خلق کرد و نیما با بهره‌گیری مجدد از آن شعری تازه سرود.

اکرامی‌فر افزود: امر به معروف نمایش و درشت نمایی آثار درست است، در همین زمینه و خلق الگوی صحیح رسانه باید احساس تکلیف کند.

وی پیرامون حضور و اثرگذاری شاعران در میدان‌های شهر در نقطه کنونی تاریخ با توجه به شرایط کشور گفت: شاعر در عصر جدید آتش به اختیار است و مبتنی بر نیاز ورود موثر دارد. همچنین شاعر کنش‌گر در لحظه است و همزمان با واقعه ورود می‌کند. دنیای رسانه جدید به شاعر این امکان را می‌دهد تا به فراخور زمان و بستر انتشار تک اثر تولید کرده و منتشر کنند تا به گوش مخاطب برسد.

اکرامی‌فر ادامه داد: ما در جامعه به شاعر نگاه شخصیتی نداشتیم؛ بلکه نگاهمان ابزاری بوده است؛ در حالی که شاعر باعث انباشتگی فرهنگی می‌شود نه صرف نگاه زینتی برای بخشی از برنامه‌ها باشد. از همین جهت شاعر حاضر در میدان از روی باور در میدان حاضر می‌شود در بستر میدان به عنوان یک رسانه نگاه می‌کند و به درستی نقش‌آفرینی می‌کنند.

وی ادامه داد: معتقدم دو مفهوم داریم وطن جغرافیایی و وطن ذهنی، دو معنایی است که توأمان باید مورد توجه بگیرد. در همین زمینه شاعران افسران جنگ نرم و جنگ شناختی هستند و از ارزش‌های جامعه دفاع می‌کنند.

پایان‌بخش این برنامه، شعرخوانی محمود اکرامی فر بود که بخش‌هایی از سروده او را می‌توانید در ادامه بخوانید:

از بیابان بوی گندم مانده است

عشق روی دست مردم مانده است

آسمان بازیچه‌ی طوفان ماست

ابر نعش آه سرگردان ماست

باز هم یک روز طوفان می‌شود

هرچه می‌خواهد خدا آن می‌شود
‌
می‌روم افتان و خیزان تا غدیر

باده‌ها می‌نوشم از جوشن کبیر

آب زمزم در دل صحرا خوش است

باده نوشی از کف مولا خوش است

فاش می‌گویم که مولایم علی است

آفتاب صبح فردایم علی است

هرکه در عشق علی گم می‌شود

مثل گل محبوب مردم می‌شود

تا علی گفتم زبان آتش گرفت

پیش چشمم آسمان آتش گرفت

آسمان رقصید و بارانی شدیم

موج زد دریا و طوفانی شدیم

بغض چندین ساله ما باز شد

یا علی گفتیم و عشق آغاز شد...

منبع: خبرگزاری تسنیم