«مشق وحدت»؛ روایتی هنری از مفاهیم قرآنی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، احمد زارعی، مدیر فرهنگی هنری منطقه ۲۱ از برگزاری نخستین دوره مسابقه نگارش به خط نسخ تحریری با عنوان «مشق وحدت» خبر داد و گفت: این مسابقه به مناسبت هفته وحدت و با مشارکت مدیریت فرهنگی هنری منطقه ۲۱ سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و مرکز طبع و نشر قرآن کریم جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌شود.

وی درباره ایده شکل‌گیری این مسابقه گفت: ایده برگزاری «مشق وحدت» از ظرفیت موجود منطقه ۲۱ و حضور چند تن از اساتید خوشنویس و کاتبان قرآن کریم شکل گرفت؛ استادانی که با فرهنگسرای دانش و مرکز طبع و نشر قرآن کریم همکاری دارند و در برنامه‌های فرهنگی، هنری و قرآنی منطقه نیز مشارکت می‌کنند.

زارعی افزود: جلسات مشترک میان این اساتید، مدیران مرکز طبع و نشر قرآن کریم و مدیریت فرهنگی هنری منطقه ۲۱، زمینه طراحی این مسابقه را فراهم کرد و استقبال هنرجویان و هنرمندان از آن، نشان داد که ظرفیت قابل توجهی برای توسعه چنین برنامه‌هایی وجود دارد.

مدیر فرهنگی هنری منطقه ۲۱ با تأکید بر نقش هنر در ترویج معارف دینی اظهار کرد: «هنر» یکی از مؤثرترین ابزار‌ها برای انتقال مفاهیم و معارف دینی است. در دهه‌های اخیر و با گسترش فناوری و ارتباطات، استفاده از ظرفیت‌هایی همچون سینما، تئاتر، ادبیات، معماری و هنر‌های تجسمی در این زمینه اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

وی ادامه داد: در میان هنر‌های مختلف، «خوشنویسی» جایگاه ویژه‌ای در ایجاد انس مخاطبان با قرآن کریم دارد. کتابت قرآن از نخستین دوره‌های اسلامی مورد توجه بوده و کاتبان وحی به نگارش آیات الهی می‌پرداختند. این سنت در دوره‌های بعد به یکی از هنر‌های فاخر اسلامی تبدیل شد و هنر خوشنویسی و کتابت قرآن نیز نقش مهمی در حفظ و گسترش معارف اسلامی ایفا کرد.

زارعی خاطرنشان کرد: ایرانیان در طول تاریخ از چهره‌های برجسته عرصه کتابت و خوشنویسی قرآن بوده‌اند و اساتید و هنرمندان ایرانی با ابداع، تکامل و گسترش شیوه‌های مختلف خوشنویسی، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ هنر اسلامی پیدا کرده‌اند.

وی افزود: با توجه به جایگاه پیامبر اکرم (ص) به‌عنوان محور وحدت مسلمانان و همزمانی این رویداد با هفته وحدت، تصمیم گرفتیم مسابقه «مشق وحدت» را با محوریت آیات مرتبط با وحدت مسلمانان و همچنین آیات مربوط به شخصیت پیامبر اعظم (ص) برگزار کنیم.

انتخاب آیات با رویکرد کارشناسی

زارعی درباره نحوه انتخاب آیات مسابقه نیز گفت: انتخاب آیات با بهره‌گیری از نظر اساتید خوشنویسی و متخصصان حوزه قرآن انجام شد و در نهایت، آیاتی با مضامین مرتبط با وحدت مسلمانان و سیره و جایگاه پیامبر اکرم (ص) به‌عنوان سرمشق مسابقه انتخاب شدند.

وی با اشاره به انتخاب خط «نسخ تحریری» برای این مسابقه اظهار کرد: «نسخ» یکی از خطوط اصلی و پذیرفته‌شده در کتابت قرآن در جهان اسلام است و به دلیل خوانایی و ساختار مناسب، جایگاه ویژه‌ای در کتابت مصحف دارد. در ایران نیز در کنار شیوه‌های کلاسیک، «نسخ ایرانی» با تلاش اساتیدی همچون احمد نیریزی به جایگاهی شاخص در تاریخ خوشنویسی رسید.

مدیر فرهنگی هنری منطقه ۲۱ ادامه داد: امروزه «نسخ تحریری» در ایران با هدف ساده‌تر کردن آموزش و فراهم کردن امکان استفاده طیف گسترده‌تری از مردم از این شیوه رواج پیدا کرده است. به همین دلیل، برای آنکه افراد بیشتری بتوانند در مسابقه شرکت کنند، «نسخ تحریری ایرانی» به‌عنوان شیوه نگارش آثار انتخاب شد.

«مشق وحدت»؛ مسابقه‌ای برای همه

زارعی با تأکید بر اینکه حضور در این مسابقه محدود به خوشنویسان حرفه‌ای نیست، گفت: یکی از ویژگی‌های «مشق وحدت» این است که برای شرکت در آن الزاماً نیازی به خوشنویس یا هنرمند بودن وجود ندارد. انتخاب خط نسخ تحریری باعث شده افرادی که آشنایی مقدماتی با این شیوه دارند نیز بتوانند در مسابقه حضور پیدا کنند.

وی افزود: در همین روز‌های ابتدایی برگزاری، آثار متعددی از سوی شهروندان و حتی علاقه‌مندانی از دیگر شهر‌های کشور به دبیرخانه رسیده است. این استقبال نشان می‌دهد که چنین برنامه‌هایی می‌تواند مخاطبان گسترده‌ای داشته باشد و ما را برای طراحی دوره‌های آینده در ابعاد وسیع‌تر و با برنامه‌ریزی دقیق‌تر مصمم کند. 

تداوم «مشق وحدت» در سال‌های آینده

مدیر فرهنگی هنری منطقه ۲۱ در ادامه با اشاره به برنامه‌ریزی برای تداوم این رویداد گفت: در دوره‌های بعدی، توسعه همکاری با نهاد‌های مرتبط از جمله انجمن‌های خوشنویسی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مؤسسات قرآنی را در نظر داریم تا بتوانیم این رویداد را به شکل گسترده‌تر و تخصصی‌تر دنبال کنیم.

زارعی در پایان ضمن قدردانی از مجموعه‌های که در برگزاری این مسابقه مشارکت داشته‌اند، گفت: از همه اساتید، هنرمندان، مجموعه‌های فرهنگی و قرآنی و دست‌اندرکارانی که در شکل‌گیری و اجرای «مشق وحدت» همراه ما بودند، صمیمانه تشکر می‌کنم و امیدوارم این حرکت فرهنگی و هنری بتواند در مسیر انس بیشتر جامعه با قرآن کریم و تقویت همدلی و وحدت میان مسلمانان مؤثر باشد.