روایت «ری» به برکت عبدالعظیم (ع)

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ و هنر، به مناسبت ولادت حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) نگاهی به ری و نسبت میان پیشینه تاریخی این شهر و جریان فرهنگی امروز آن داریم؛ روایتی که از حرم حضرت عبدالعظیم (ع) و آیین‌های مردمی آغاز می‌شود و در فعالیت‌های فرهنگی و هنری منطقه ۲۰ از جمله برنامه‌های فرهنگسرای ولا و کتابخانه‌های وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران ادامه پیدا می‌کند.

وقتی تاریخ هنوز زنده است

حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) یکی از شخصیت‌های برجسته تاریخ است و از نوادگان حضرت امام حسن مجتبی (ع) است. حضور او در ری و شکل‌گیری حرم مطهرش در گذر زمان این مکان را به یکی از مهم‌ترین کانون‌های مذهبی شهر تبدیل کرد و با حیات اجتماعی و شهری ری پیوند خورد.

حرم حضرت عبدالعظیم (ع) همچنان یکی از شناسه‌های اصلی شهر است و در کنار آن، شبکه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و مردمی جریان دارد.

ری؛ کانون مهم آیین جاماندگان اربعین 

یکی از روشن‌ترین جلوه‌های این پیوند را می‌توان در آیین پیاده‌روی جاماندگان اربعین دید؛ آیینی که هر ساله بخش قابل توجهی از مردم را به سوی حرم حضرت عبدالعظیم (ع) می‌کشاند و ری را به یکی از کانون‌های مهم این رویداد تبدیل می‌کند.

امسال همچون سال های گذشته، مدیریت فرهنگی هنری منطقه ۲۰ و فرهنگسرای ولا در پشتیبانی فرهنگی و اجرایی این آیین حضور داشتند. برای بیش از ۷۰۰ موکب مردمی مسیر جاماندگان اربعین، عملیات پلاک‌گذاری و نصب داربست انجام شد و فرهنگسرای ولا نیز توزیع اقلام ضروری مورد نیاز موکب‌ها را دنبال کرد.

در نقطه پایانی مسیر نیز ایستگاه‌های فرهنگی و هنری در حرم برپا شد. در این میان، موکب «خانواده‌های شهدا» با هدف معرفی سیره و سبک زندگی شهدا به نسل جدید، روایت شهدا را به فضای عمومی این آیین آورد.

این تجربه نشان می‌دهد که مشارکت مردم و همراهی نهاد‌های فرهنگی، بخشی از حیات اجتماعی ری را شکل می‌دهد.

از کتابخوانی تا گفت‌وگوی فرهنگی

تصویر فرهنگی ری به آیین‌های مذهبی و مناسبت‌های ملی محدود نیست. بخشی از این جریان در کتابخانه‌ها و برنامه‌هایی شکل می‌گیرد که کودکان، نوجوانان، خانواده‌ها و علاقه‌مندان به کتاب را مخاطب قرار می‌دهند.

برنامه «دست به دست؛ تبادل کتاب» در شهرری، دورهمی «بچه‌کتابخوان‌ها» در کتابخانه ۱۳ آبان و نشست بازخوانی و معرفی کتاب «خون دلی که لعل شد»، نمونه‌هایی از این فعالیت‌ها هستند. همچنین مسابقه ادبی «خاطره و قلم در یاد سردار» در کتابخانه شهید پورهنگ، کتابخانه را به بستری برای خاطره‌نویسی و مشارکت فرهنگی شهروندان تبدیل کرد.

در حوزه نوجوانان نیز، نشست «بچه‌های رستا» در مجتمع شیخ صدوق (ره) با محوریت روایتگری، فرصتی برای مشارکت نوجوانان در گفت‌و‌گو‌های فرهنگی را فراهم کرد.

خانه‌هایی که از شهدا می‌گویند

یکی از وجوه قابل توجه فعالیت فرهنگی در منطقه ۲۰، ارتباط مستقیم با خانواده‌های شهداست. برنامه «دوشنبه‌های شیدایی» و دیدار‌های فرهنگی با خانواده‌های شهدا در منازل، فعالیت فرهنگی را از فضای فرهنگسرا فراتر می‌برد و به خانه‌های مردم می‌رساند.

در این رویکرد، شنیدن روایت زندگی شهدا و ارتباط با خانواده‌های آنان به بخشی از جریان فرهنگی محله تبدیل می‌شود. همین نگاه در موکب «خانواده‌های شهدا» در مسیر جاماندگان اربعین نیز نمود پیدا کرد.

وقتی ساختمان آسیب می‌بیند، جریان فرهنگی ادامه دارد

فرهنگسرای ولا در جریان جنگ رمضان بر اثر اصابت سه پرتابه آمریکایی ـ صهیونیستی، دچار خسارت‌های گسترده شد؛ با این حال، کلاس‌ها و فعالیت‌های آموزشی آن بدون وقفه ادامه یافت.

این اتفاق نشان داد که یک مرکز فرهنگی بیش از آنکه به ساختمان وابسته باشد به ارتباط مستمر با مخاطبان و تداوم فعالیت‌هایش وابسته است.

ری امروز، امتداد همان هویتی است که با نام حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) و حرم او در حافظه تاریخی شهر شکل گرفته و اکنون در آیین‌های مردمی، مراکز فرهنگی و حضور نسل جدید ادامه دارد.