بررسی ابعاد پروژه مطالعاتی «توانمند سازی مدیریت محله»

مدیر مطالعات امور اجتماعی و فرهنگی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران با اعلام خبر انجام پروژه مطالعاتی « بررسي شرايط و عوامل موثر در توانمندسازي مديريت محله و گسترش مشاركت شهروندان با تاكيد بر اداره بهينه سراهاي محله» ضرورت انجام و ابعاد مختلف این پروژه را تشریح کرد.

نویسنده: روابط عمومی مرکز مطالعات وبرنامه ریزی شهر تهران

به گزارش شهر به نقل از روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، مصطفی پور با ذکر این نکته که مدیریت شهري و محلی در دهههاي اخیر و مخصوصا از دهه 1970 به بعد به دلیل رشد فزاینده ابعاد شهرنشینی و شکل گیري مقیاسهاي جدیدي از رشد شهري با چالشهاي نوینی مواجه شده است، یافتن راه حلهاي پایدار و مبتنی بر شمولیت همگانی، جامع نگري و توجه به ابعاد و جنبههاي مختلف مسائل شهري از نظر مدیران شهري را اجتناب ناپذیر دانست.
وی تاکید کرد: این تغییرات لزوم حرکت بر مدار پارادایمی نو یا بازگشت به یک پارادایم قدیمی در قالبی نو در حوزه مدیریت شهری را ناگزیر می کند و آنچه از درون این پارادایم بیش از دیگر مفاهیم برجستگی دارد مفهوم « محله » و برنامه ریزی محله محور است.
مدیر مطالعات امور اجتماعی و فرهنگی مرکز مطالعات با بیان اینکه هویت و هویت یابی در قالب محله و پیامدهاي حاصل از آن از ویژگیهای این پارادایم است،افزود: یکی دیگر از دستاوردهای مدیریت محلهمحور مسئله مشارکت مدنی است چرا که یکی از اصلی ترین پایگاهها وحوزه هاي تبلور مشارکت مدنی در زندگی شهري و کلانشهري محله است.

مصطفی پور تاکید کرد: مشارکت مدنی در سطح محله میتواند موجب وفاق اجتماعی شده و از بار مسئولیت و تصدي گري دولت ونهادهاي عمومی مانند شهرداري بکاهد. از سویی دیگر، امروزه اداره و مدیریت صحیح و پایدار شهرها و مخصوصا کلانشهرها بدون جلب مشارکت مدنی امري غیرممکن است. بر این اساس، برنامه ریز ي براي مشارکت دادن و حضور آگاهانه و معنادار شهروندان در عرصه هاي مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادي، رفاهی و محلی، یکی از مهمترین دغدغه ها و ضرورتهاي مدیران شهري است.
وی با بیان اینکه اهداف و ضرورت اجرای طرح مدیریت محله بارها در موقعیتهای مختلف از سوی شهردار محترم تهران مورد تاکید قرار گرفته، اجرای این طرح را در راستاي تبدیل شهرداري از سازمانی خدماتی به نهادي اجتماعی و همچنین تحقق آرمان هاي انقلاب اسلامی در حوزه مردمسالاري دینی ضروری دانست.
مدیر مطالعات امور اجتماعی و فرهنگی مرکز مطالعات در ارتباط با ضرورت انجام این پروژه در این مرکز توضیح داد: طرح مدیریت محله از سال 1390 رسما در شهر تهران آغاز شد و با حدود سه سال فعالیت فراز و نشیب خاصی را طی کرده است و لازم است همانطور که دکتر قالیباف اشاره کرده اند از این نهال تازه کاشته شده به خوبی نگهداري کنیم تا در آینده به درختی تنومند تبدیل شود. در واقع برداشت شهردار تهران از مدیریت محله یک نهال است که نیاز به مراقبت و نگهداري و در اصطلاح علمی نیاز به «توانمندسازي» دارد.
وی افزود: حال در صورت تامین نبودن زیرساخت‌هاي و زمینه‌های لازم براي اجراي هر فعالیت یا مداخله‌اي درحوزه اجتماعی و فرهنگی و مرتبط با زندگی رومزه مردم، قطعا ناملایماتی در آغاز اجراي آن فعالیت یا مداخله رخ مینماید که در صورت عدم شناخت درست و مواجهه صحیح با آن، کلیت امر دچار مخاطره و کژکارکرد خواهد شد.
مصطفی پور با بیان این که در فرایند اجراي هر برنامه، سیاست یا پروژه اجتماعی به دلیل ماهیت اجتماعی و فرهنگی که محیط مورد مداخله دارد ممکن است با رویدادهاي ناخواسته و مسیرهایی مواجه گردد که اصلا مد نظر طراحان و مجریان در آغاز کار نبوده است، عنوان کرد: دغدغه ما در انجام این مطالعه این بوده که طی سه سال اجراي این برنامه همواره رویدادها و اتفاقاتی در این حوزه رخ داده که در مواردي منجر به عدم تحقق اهداف اصلی مدیریت محله و گاها منجر به عدول از اهداف اولیه آن گشته است، چرا که مدیریت محله یک مفهوم فربه و توقع برانگیزي است که به مانند هر مفهوم یا فرآیند مشابهی برداشتهاي متفاوتی میتوان از آن کرد.
وی در تشریح محتوای پژوهش مذکور با تاکید بر اینکه هنوز برداشت دقیق و یک اشتراک مفهومی از این طرح در میان ذي نفعان و ذی مدخلان آن وجود ندارد یکی از ابعاد مهم این مطالعه را روشن نمودن برداشتهاي ذينفعان، بررسی خلاءهاي موجود براساس این برداشتها و زمینههاي توانمندسازي این موضوع در محلات شهر تهران عنوان کرد.
مدیر مطالعات امور اجتماعی و فرهنگی مرکز مطالعات اضافه کرد: این طرح درصدد است پس از ترسیم وضعیت موجود و آسیب شناسی طرح مدیریت محله و عملکرد سراهاي محله، مشخص کند که این طرح تا چه حد به اهداف از پیش تعیین شده (از دیدگاه طراحان ومجریان) نایل شده و در صورت عدم توفیق، موانع و آسیبهاي سر راه آن کدامند؟ علاوه برآن فرآیندها و مکانیسمهاي نیل به اهداف از پیش تعیین شده و بهبود وضعیت، مورد واکاوي قرار میگیرد و در پایان پیشنهاداتی در مورد بازنویسی دستورالعملهاي موجود ارائه و اگر لازم باشد دستورالعملهاي جدیدی در این حوزه تدوین خواهد شد.
وی ادامه داد :در نهایت امر این پروژه به دنبال آن است که دریابد 1- فرآیندها و مکانیسم هاي توانمندسازي مدیریت محله کدامند؟ 2- فرآیندها و مکانیسمهاي جلب مشارکت شهروندان در قالب مدیریت محله کدامند؟ و 3- از چه راههایی میتوان عملکرد سراهاي محله که مجرای اصلی اجرای برنامهها در محلات شهر تهران هستند را بهبود بخشید؟
مصطفی پور در این ارتباط که آیا از بررسی های اولیه انجام شده در این مطالعه میتوان دریافت که مهم ترین آسیب طرح مدیریت محله چه میتواند باشد عنوان کرد: آنچه در بررسی های اکتشافی اولیه بدست آمده این نکته است که یکی از پیامدهاي آسیب رسان انحراف این طرح، بازتولید بدبینی و کاهش سرمایههاي اجتماعی نزد شهروندان است؛ در واقع مواردی همچون سوء استفاده از موقعیت و فرصت طلبی ذی مدخلان، عدم توجه به خواست و نظر مردم، عدم بهره گیري از پتانسیلهاي محلی، حاکم شدن روندهاي بروکراتیک و.... می تواند موجب سلب اعتماد مردم و بازتولید بدبینی در اذهان شهروندان شود.
وی افزود: مسئله دیگري که ممکن است منجر به از بین رفتن سرمایههاي اجتماعی و بدبینی شود این است که در صورت عدم نظارت و توزیع نامتوازن قدرت در ساختار مدیریت محله، این امر می‌تواند منجر به شکلگیري شبکه جدید قدرت در محله شود که نه تنها خروجی آن جلب مشارکت نیست بلکه به مصادره برخی امکانات محلی در دست صاحبان جدید قدرت در محله می انجامد.
مدیر مطالعات امور اجتماعی و فرهنگی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در مورد دیگر برنامه های این مرکز پیرامون موضوع مدیریت محله در تهران خبر داد: از آنجایی که برجسته کردن این مساله و روشن نمودن دستاوردها و مشکلات این طرح برای ما اهمیت بسیاری دارد، در 14 بهمن ماه یک نشست تخصصی با حضور اساتید مبرز دانشگاه و برخی صاحب نظران حوزه اجرایی و ... در تالار ایوان شمس معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران برگزار خواهیم کرد تا ضمن ارائه گزارشی از یافته های اولیه پروژه مطالعاتی مذکور، ابعاد مختلف این طرح و تجربهی سه سال اخیر آن را در معرض نقد قرار دهیم. به زودی در مورد کم و کیف این نشست تخصصی اطلاع رسانی کرده و اعلام می کنیم که چه کسانی در این نشست سخنرانی خواهند کرد.

گزارش خطا

پسندها:

اشتراک گذاری

فیسبوک سروش واتس‌اپ لینکدین توییتر تلگرام

برچسب‌ها:

ررسی ابعاد پروژه مطالعاتی «توانمند سازی مدیریت محله» - مرکز مطالعات شهر تهران

ارسال نظر