یادداشت/
پیشوند‌ها و پسوندهای فرهنگی
مهدی تقی‌نژاد
فرهنگ از معدود واژه‌هایی است که به‌صورت گسترده هم به‌عنوان پیشوند و هم به‌عنوان پسوند با واژه‌های دیگر همنشینی دارد. شاید هیچ واژه‌ای را نتوان یافت که این‌گونه با سایر واژه‌ها ترکیب می‌شود. اصلا یکی از ضرورت‌های جامعه امروز همین همنشینی واژه فرهنگ با سایر واژه‌هاست.
همنشینی واژه فرهنگ چه به‌عنوان پیشوند و چه به‌عنوان پسوند صرفاً موجب ساخت ترکیبی اضافی یا وصفی در حوزه ادبیات نمی‌شود که بتوان آن‌را در یک سطر تعریف کرد. هرکدام از این ترکیب‌ها دارای بار معنایی و مفهومی وسیعی است که تاثیرات فوق‌العاده‌ای را در جامعه دارد. در واقع ایجاد ترکیب‌ها و همنشینی میان فرهنگ با واژه‌ای دیگر حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را زیر تاثیر خود قرار می‌دهد.
همنشینی فرهنگ با واژه‌ها اگر به‌صورت پیشوند باشد یعنی فرهنگ در ابتدا و آن واژه در ادامه بیاید موجب تعیین چارچوب‌ها، مقررات، آداب و رسوم، باید‌ها و نباید‌ها، ارزش‌ها و غیر ارزش‌ها و هنجار‌ها و ناهنجار‌ها می‌شود. فرهنگ ترافیک، فرهنگ دوچرخه‌سواری، فرهنگ رفتن به سینما، فرهنگ آپارتمان‌نشینی، فرهنگ کتاب‌خوانی، فرهنگ تجارت و... از این دست‌اند. برای هرکدام از این ترکیب‌ها می‌توان و باید پژوهش انجام شود و آن‌گاه افراد جامعه را ترغیب به‌رعایت نتایج آن‌ها کرد. این ترکیب‌ها اگرچه از دو واژه ساخته شده اما گستره مفهومی و کاربردی آن بسیار گسترده است و حتی در جوامع مختلف و در زمان‌های مختلف متفاوت است.
همنشینی فرهنگ با واژه‌ها اگر به‌صورت پسوند باشد بیشتر ترکیبی وصفی ایجاد و نوعی فضیلت را موجب می‌شود. عدالت فرهنگی، خدمات فرهنگی، انسان فرهنگی، شهر فرهنگی، جامعه فرهنگی، اقتصاد فرهنگی، تجارت فرهنگی، فضیلت فرهنگی از ترکیب‌هایی است که فرهنگ در آن نوعی ویژگی و تمایز برای واژه ابتدایی ایجاد می‌کند. این ترکیب‌ها نیز گستره مفهومی وسیعی دارند. گاه همین واژه فرهنگی را می‌توان به صورت تفضیلی به‌کار برد و حالتی مقایسه‌ای را فراهم کرد. بدیهی است دارای چارچوب بسته‌ای نیست و دریافت‌ها و برداشت‌ها از این ترکیب‌ها از جامعه‌ای به جامعه دیگر متفاوت است.
در کشور ما با پیشینه فرهنگی افتخار برانگیز ضرورت دارد از بیشترین ترکیب‌های فرهنگی بهره ببریم و آن را در جای جای زندگی فردی و اجتماعی جاری کنیم.
گزارش خطا
پسندها:
0
ارسال نظر
آخرین اخبار
آیین بدرقه کوروش زارعی در حوزه هنری برگزار شد
عصر شعر «روایت یک حقیقت»
آهنگساز «سرباز» و «هم‌نفس» درگذشت
بازخوانی درس‌هایی از زندگی حضرت فاطمه زهرا (س) در کتابخانه تلاش
«یا فاطمه»؛ نوای سوگ در فرهنگسرای مقاومت و پایداری
پیام تسلیت خانه آفرینش‌های موسیقایی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در پی درگذشت زنده‌نام «آرمان مهربان»
«قرارمون کتابخانه» با حضور «افسانه شعبان‌نژاد» برگزار می‌شود
نمایش موزیکال «هفت‌خوان کودکان» در تماشاخونه‌ی فرهنگسرای فردوس
«گردنبند بخشنده»؛ روایت کودکانه‌ای از سیره حضرت فاطمه زهرا(س)
فرهنگ؛ سرمایه ماندگار هویت ملی
«از دلخور تا گفت‌و‌گو»؛ مهارتی برای بیان احساسات و خواسته‌ها
اکران و نقد فیلم «شاهدی برای تعقیب» در فرهنگسرای ارسباران
دورهمی «لبخند» ویژه نوجوانان توان‌جو برگزار می‌شود
برگزاری دوره‌های آموزش موسیقی سنتی در فرهنگسرای معرفت
نمایش «این دادگاه ابدیست» در فرهنگسرای ارسباران روی صحنه می‌رود
آیین سنتی پخت سمنو در «خیمه یاس» برگزار می‌شود
بازگشت «مرضیه برومند» به سینما پس از ۱۲ سال
اجرای نمایش آیینی «تنها نمی‌توانم!» در فرهنگسرای گلستان
برگزاری نشست «مازندران، شهر ما، یاد باد» در فرهنگسرای مهر
«مرد آرام» از روسیه جایزه گرفت
پیام تسلیت رییس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در پی درگذشت زنده‌نام «کوروش زارعی»
بیست و هفتمین نشست «هم نشینی با کتاب» برگزار می‌شود
نشست «دل‌آوا» به بررسی شعر از دیروز تا امروز می‌پردازد
سینما به مدرسه می آید
نمایشگاه «از جان و جوهر» در فرهنگسرای فردوس گشایش می‌یابد